คำว่าทัศนธาตุ เป็นคำที่เข้าใจยากอยากรู้ให้ลึกซึ้งกว่านี้ได้หรือไม่

            ความจริงแล้วคำว่าทัศนธาตุก็เป็นภาษาไทยที่เราใช้กันชั่วชีวิตมิใช่หรือดังนั้นเราจะกลัวอะไรกับภาษาของเรา ซึ่งถือเป็นมรดกอันล้ำค่าที่เราใช้ในการติดต่อสื่อสารกันทุกวันนี้และยังเป็น เอกลักษณ์ไทยที่ไม่มีภาษาของชาติใดเสมอเสมือน

ดังนั้นการที่เราไม่ทราบความหมายและเกิดความสงสัยอยากรู้ จึงเป็นสิ่งที่ท้าทายให้เรามุ่งมั่นที่จะศึกษาค้นคว้าหาคำตอบให้ได้เมื่อถึงเวลานั้นความรู้ความเข้าใจที่ลึกซึ้ง

ทัศนธาตุคืออะไร

          ความหมายของทัศนธาตุในอภิธานศัพท์ทัศนคติของกระทรวงศึกษาธิการกล่าวว่า ทัศนธาตุ (Visual elements) หมายถึงสิ่งที่เป็นปัจจัยของการมองเห็นเป็นส่วนต่างๆ ที่ประกอบกันเป็นภาพได้แก่เส้นน้ำหนักที่ว่างรูปร่างรูปทรงสีและลักษณะผิว  เมื่อฟ้าสางภาพวาดสีอะคริลิกผลงานของอนันต์ประภาโส

          ภาพชวนคิดงานศิลปะชิ้นนี้มีส่วนประกอบที่มองเห็นหรือ &ldquoทัศนธาตุ” อะไรบ้างและส่วนประกอบเหล่านี้เมื่อนำมารวมกันจะมีความงามอย่างไรเราจะเห็นได้ว่าภาพวาด  เมื่อฟ้าสางประกอบด้วยทัศนธาตุที่หลากหลายมีทั้งเส้นน้ำหนักหรือแสงเงาที่ว่างรูปร่างรูปทรงสีและลักษณะผิวหรือพื้นผิว  เมื่อนำมารวมกันหรือประสานกลมกลืนเข้าด้วยกันก็จะทำให้เกิดความงาม

        ข้อสรุป

          คำว่าทัศนธาตุ”เป็นการผสมระหว่างคำว่าทัศนะกับคำว่าธาตุ

          ทัศนะ หมายถึง การมองเห็น

          ธาตุ หมายถึง วัตถุหรือสิ่งที่มีตัวตน

          เมื่อนำมารวมกันทัศนธาตุจึงหมายถึงวัตถุที่มองเห็นหรือสิ่งที่มองเห็นได้สัมผัสได้ด้วยสายตาในที่นี้ได้แก่ เส้น น้ำหนัก ที่ว่าง รูปร่าง รูปทรง สีและลักษณะผิว ซึ่งประกอบกันเป็นภาพหรืองานทัศนศิลป์(Visual art) หรือ ศิลปะที่มองเห็นนั่นเอง

          ทัศนธาตุสร้างความงามอย่างไรดังที่กล่าวมาแล้วว่าเมื่อนำทัศนธาตุคือ เส้น น้ำหนัก หรือแสงเงา ที่ว่าง รูปร่าง รูปทรง สี และลักษณะผิว มาประกอบเข้าด้วยกันเป็นภาพ ก็จะทำให้เรามองเห็นความงามลักษณะของการประกอบเข้าด้วยกันเป็นภาพนี้ เราเรียกว่า การจัดภาพหรือการจัดองค์ประกอบศิลป์ (Composition of art) ซึ่งหมายถึงวิชาหรือ ทฤษฎีที่เกี่ยวกับการสร้างรูปทรงในงานทัศนศิลป์

             ภาพแสดงการใช้สีชอล์กร่างเส้นรูปร่างสีภาพแสดงการใช้น้ำหนักหรือแสงเงามาเน้นและลักษณะผิวนำมาประกอบกันเป็นภาพ ตกต่างภาพให้มีความตื้นลึกหรือมีมิติเพิ่มเติมจนทำให้ภาพเกิดความงดงามและสมบูรณ์
             ข้อสรุปทัศนธาตุสร้างความงามจากการนำมาจัดเป็นภาพหรือจัดองค์ประกอบศิลป์ให้มีความเหมาะสมหรือพอดีซึ่งมีหลักการจัดภาพ 5 ประการ ได้แก่ ความเป็นเอกภาพ หมายถึงความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันไม่กระจัดกระจาย

            ความสมดุล หมายถึง ความพอดีระหว่างซ้ายกับขวาควรเท่ากันหรือมองแล้วให้ความรู้สึกเท่ากัน

            จุดเด่น หมายถึง จุดสนใจของภาพซึ่งควรมีเพียงจุดเดียว

            ความกลมกลืน หมายถึง ความเข้ากันด้วยดีไม่มีความขัดแย้งกัน

            ความขัดแย้ง หมายถึง ความไม่ประสานกลมกลืนหรือความไม่เท่ากัน ซึ่งควรมีไม่เกิน 20% ของภาพจะทำให้ภาพแลดูมีเสน่ห์และเร้าใจ

สิ้นกระแสกรรมภาพวาดสีน้ำผลงานของเกียรติศักดิ์ผลิตาภรณ์

            หากพิจารณาภาพให้ละเอียดจะพบว่าเส้นที่นำมาประสานเป็นภาพส่วนใหญ่เป็นแนวนอนซึ่งให้ความรู้สึกสงบนิ่ง แต่มีภาพล้อเกวียนเป็นเส้นวงกลมที่แลดูขัดแย้งกับเส้นแนวนอนให้ความรู้สึกเคลื่อนไหวแต่มีขอนไม้ 2 ท่อน หนุนล้อเกวียน เพื่อให้หยุดหมุนทำให้ล้อเกวียนเป็นจุดเด่นที่น่าสนใจและสะท้อนหลักธรรมว่า คนเราต้องรู้จักหยุดรู้จักพอเพียงชีวิตจึงจะสงบสุขอย่างแท้จริง