2_5.png

     

 

หลักการจัดองค์ประกอบภาพ นอกจากการใช้เส้นนำสายตา การเน้นสี การเน้นรูปร่าง การเน้นรูปทรง การเน้นพื้นผิว และการใช้ความซ้ำซ้อนแล้ว 

สิ่งสำคัญประการหนึ่งที่จำเป็นต้องมีในการจัดองค์ประกอบภาพก็คือ การเน้นจุดเด่นในภาพ ซึ่งในภาพหนึ่งภาพควรให้มีจุดสนใจเพียงจุดเดียว อย่าให้ในภาพมีจุดสนใจหรือจุดเด่นหลายจุด เพราะจะทำให้เรื่องราวในภาพขาดความเป็นเอกภาพ (Unity) ดูไม่น่าสนใจ 

การวางตำแหน่งจุดสนใจในภาพก็ยังมีหลักการอีกว่า ไม่ควรที่จะวางไว้ตรงกลางภาพ เพราะจะทำให้เกิดความรู้สึกสงบนิ่ง ไม่น่าสนใจ วัตถุรอบข้างที่เหลือในภาพจะขาดความน่าสนใจ และไม่เกิดเรื่องราวที่ต่อเนื่องในภาพไปโดยปริยาย

ดังนั้นการวางตำแหน่งเพื่อเน้นจุดเด่นหรือจุดสนใจในภาพ (Point of Interest) จึงนิยมใช้การลากเส้นสมมติขึ้นในภาพ โดยการแบ่งพื้นที่ออกเป็นสามส่วนเท่าๆ กันทั้งในแนวตั้ง และแนวนอน ซึ่งจะทำให้เราได้ตารางเก้าช่องที่มีขนาดพื้นที่เท่ากันทั้งหมดในภาพ จึงเป็นที่มาของการเรียกชื่อ "กฎสามส่วน หรือจุดตัดเก้าช่อง (Rule of Thirds)" ซึ่งวิธีการนี้สามารถใช้ได้กับทั้งภาพแนวนอนและภาพแนวตั้ง

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/Intersections.jpg

 

           จุดตัดที่เกิดขึ้นจากการแบ่งพื้นที่นี้จะมีทั้งหมด 4 จุด ซึ่งนิยมใช้ในการวางตำแหน่งของวัตถุหลักเพื่อให้เป็นจุดเด่นหรือจุดสนใจในภาพนั่นเอง พื้นที่ที่เหลือในภาพ เราสามารถหาจุดสนใจรอง หรือสร้างกิจกรรมให้เกิดขึ้นจากการกระทำของวัตถุหลักในภาพเพื่อให้เกิดเรื่องราวที่สอดคล้องกับสถานที่ ช่วงเวลา ทิศทางของแสง และองค์ประกอบอื่นๆ ในภาพ จากหลักการนี้จะทำให้การมองภาพเกิดการเคลื่อนไหวทั่วไปทั้งภาพ โดยเริ่มจากวัตถุหลัก ซึ่งเป็นจุดเด่นในภาพ ไล่ไปหาวัตถุรอง (ถ้ามี) หรือกิจกรรม และการกระทำที่เกิดขึ้นในภาพนั้น ภาพที่ได้ก็จะมีความสวยงามทั้งในแง่องค์ประกอบภาพ และเรื่องราวที่เกิดขึ้นในภาพ

การจัดองค์ประกอบภาพในลักษณะนี้เป็นที่นิยมมากในการถ่ายภาพแนววิจิตรศิลป์ (Pictorial Art) ซึ่งอาจจะเป็นเพราะภาพที่เกิดขึ้นมักจะมีองค์ประกอบภาพที่สวยงาม มีจุดสนใจหลัก จุดสนใจรองในภาพ สมบูรณ์ด้วยเรื่องราวที่สอดคล้องกันทั้งภาพ 

สำหรับภาพที่มีจุดเด่นที่เกิดจากการขัดแย้ง หรือมีความสำคัญเท่า ๆ กัน ภาพที่เห็นจะส่งผลให้ขาดเอกภาพ แต่ถ้าเราลองเพิ่มหรือลดความสำคัญของสิ่งใดสิ่งหนึ่งลงก็จะสามารถสร้างเอกภาพของภาพให้สมบูรณ์ขึ้นได้

ภาพที่มีลวดลาย พื้นผิว หรือความซ้ำซ้อนที่เหมือนหรือเท่าๆ กันจะทำให้ภาพไม่น่าสนใจ การเพิ่มความขัดแย้งให้กับภาพ และเหมาะสมสอดคล้องกับเรื่องราวที่เกิดขึ้นในภาพ สามารถทำได้โดยการใช้สีให้เด่นเป็นพิเศษกับสิ่งที่ต้องการให้เป็นจุดสนใจในภาพ หรืออาจใช้เส้น รูปร่าง และขนาดให้ตัดกัน เพื่อส่งเสริมให้เกิดจุดเด่น โดยอาจมีการสร้างพื้นที่ว่าง (Space) ให้กับภาพเพื่อทำให้จุดสนใจดูเด่นขึ้นมาก็สามารถกระทำได้ 

การเน้นจุดสนใจโดยใช้ความชัด (In Focus) ให้กับจุดสนใจในภาพ โดยปล่อยให้ส่วนที่เหลือในภาพเบลอ ขาดรายละเอียด ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยสร้างจุดสนใจในภาพได้เช่นกัน

ทั้งนี้ การวางจุดสนใจในภาพยังสามารถนำหลักการเบื้องต้น ได้แก่ การใช้เส้นนำสายตา การเน้นสี การเน้นรูปร่าง การเน้นรูปทรง การเน้นพื้นผิว และการใช้ความซ้ำซ้อน อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างผสมกันมาช่วยในการจัดองค์ประกอบภาพให้จุดเด่นในภาพดูสวยงามมากยิ่งขึ้นได้

 

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/PhotoTip_01.jpg

คนเผามะพร้าวเป็นจุดเด่นหลักในภาพ จากมือที่จับตะขอเป็นเส้นนำสายตาไปสู่ลูกมะพร้าวที่เป็นจุดสนใจรองสร้างเรื่องราวของการเผามะพร้าวที่ครบถ้วนในภาพเดียว

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/PhotoTip_02.jpg

ภาพการล้างถั่วงอกริมแม่น้ำแม่กลอง ในอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี มีชายหนุ่มเป็นพระเอกในภาพถั่วงอกจึงรับบทตัวประกอบช่วยสร้างเรื่องราวให้สมบูรณ์แบบยิ่งขึ้น

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/PhotoTip_03.jpg

ชาวประมงที่กำลังพายเรือหาปลา เมื่อเทียบกับขนาดของสามพันโบกแล้ว จะเห็นได้ว่ามีขนาดที่เล็กกว่ามาก แต่ด้วยการวางตำแหน่งให้อยู่ในบริเวณของจุดตัดเก้าช่องทำให้สามพันโบกดูมีชีวิตขึ้นมาได้อย่างน่าสนใจ

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/PhotoTip_04.jpg

วางตำแหน่งคนที่กำลังยืนถ่ายภาพอยู่บนยอดหินของสามพันโบกบริเวณจุดตัดเก้าช่อง หมายเลข 2ทำให้ได้ภาพที่น่าสนใจเป็นการช่วยเปรียบเทียบความยิ่งใหญ่ของสามพันโบกได้ดียิ่งขึ้น

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/PhotoTip_05.jpg

คนงานกำลังฉีดน้ำชำระความสกปรกออกจากกำแพงสีขาวที่มีเส้นตัดขวางที่ซ้ำซ้อน

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/PhotoTip_07.jpg

เด็กน้อยที่กำลังเหินเวหาถือเป็นจุดเด่นในภาพโดยมีบรรดาผองเพื่อนเป็นองค์ประกอบเสริมเรื่องราวให้ภาพสมบูรณ์ยิ่งขึ้น

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/PhotoTip_08.jpg

จัดถ่ายภาพดอกบัวในแนวตั้ง โดยให้ตัวดอกอยู่บริเวณจุดตัดที่ 2 มีเงาของดอกและใบบัวเป็นตัวเสริมองค์ประกอบให้ภาพดูสวยงามมากยิ่งขึ้น

http://www.bpsthai.org/BPS_Images/PhotoTechnic/PhotoTip/PhotoTip_Sec05/PhotoTip_09.jpg

การถ่ายภาพอาหาร ความสำคัญอยู่ที่การเน้นจุดเด่นให้ตัวอาหารอยู่ในบริเวณจุดตัด ที่ควรจะอยู่ใกล้กล้องมากที่สุด มีระยะชัดมากที่สุด โดยอาจปล่อยให้ส่วนประกอบที่เหลืออยู่นอกระยะชัดออกไป

 

    << Go Back