พระพุทธลีลา
ที่มาของภาพ : https://phrathai.wordpress.com/tag/พระพุทธรูปปางลีลา/
เนื้อสัมฤทธิ์ สูง ๖๓ ซม. ศิลปะไทยแบบสุโขทัยตอนปลายพุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๐
พระพุทธรูปสัมฤทธิ์ปางลีลา มีลักษณะพระพักตร์ยาวรีเป็นรูปไข่ พระขนงโก่ง พระเนตรเหลือบลงต่ำ พระนาสิกงุ้ม พระโอษฐ์อมยิ้มเล็กน้อย พระเศรียรประกอบด้วยขมวดพระเกศาขนาดเล็ก พระรัศมีเป็นเปลวเหนือพระเกตุมาลา ลำพระศอกลมกลึงรับกับพระอังสากว้าง บั้นพระองค์เล็ก ครองจีวรยาวจรดพระนาภี ปลายเป็นลายเขี้ยวตะขาบแสดงพระอาการดำเนินโดยยกพระบาทขวา พระหัตถ์ขวาทิ้งลงข้างพระองค์ เยื้องไปทางด้านหลังเล็กน้อย พระหัตถ์ซ้ายแสดงปางประทานอภัย
พระพุทธรูปปางลีลาในศิลปะสุโขทัยนั้น ถือเป็นความสำเร็จอย่างสูงของช่างชาวสุโขทัยที่เข้าถึงแก่นแท้ของธรรมชาติ และศิลปะอันเป็นที่สุดของพระพุทธรูปลีลาทุกสมัย ด้วยเหตุที่แต่เดิมทั่วในประเทศอินเดีย ลังกา พม่า ฯลฯ นั้นได้ปรากฎพระพุทธรูปลีลาในลักษณะของภาพจิตรกรรม หรือประติมากรรมนูนต่ำหรือนูนสูงเท่านั้น แต่ในสมัยสุโขทัยถือได้ว่าเป็นครั้งแรกในโลกที่สามารถเนรมิตพระพุทธรูปลีลาแบบลอยตัวขึ้น สำหรับต้นเค้าของพระพุทธรูปปางนี้ เชื่อว่าน่าจะเป็นการแสดงถึงเหตุการณ์เมื่อพระองค์เสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์หลังจากเสด็จไปโปรดพระพุทธมารดา ตามเรื่องในพุทธประวัติดังที่ได้พบเห็นในภาพจิตรกรรมฝาผนัง หรือภาพนูนต่ำดังที่ได้กล่าวมาข้างต้น ในภาพจิตรกรรมหรือประติมากรรมนูนต่ำ แสดงองค์ประกอบของภาพสมบูรณ์ตามเนื้อเรื่องด้วยการปรากฎภาพพระพุทธองค์ทรงดำเนินก้าวลงตามขั้นบันไดแก้ว ที่มีบันไดทองและบันไดเงินขนาบอยู่ทั้งสองข้าง พระพุทธองค์ทรงอยู่ท่ามกลางเหล่าทวยเทพอันมีพระอินทร์ พระพรหมและเทพทั้งปวงเป็นบริวารส่งเสด็จอยู่โดยรอบ ในกาลนั้นสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปิดโลกให้นรก มนุษย์ และสวรรค์มองเห็นซึ่งกันและกันโดยตลอด จากความเป็นอัจฉริยะของช่างสุโขทัย ได้ดัดแปลงภาพดังกล่าวด้วยการยกบันไดและเหล่าเทวดาทั้งหลายออก จึงทำให้องค์ประกอบของภาพ คงเหลือแต่พระพุทธองค์ทรงพระดำเนินอย่างสง่างามแต่เพียงพระองค์เดียว
พระพุทธรูปองค์ในภาพนี้ แสดงพุทธลีลาที่งามยิ่งนัก ด้วยปลายจีวรเบื้องล่างที่พลิ้วไหว ท่วงท่าพระดำเนินเป็นไปอย่างเชื่องช้าสง่างามประดุจองค์พระลอยอยู่ในนภาอากาศ ทั้งยังแสดงลักษณะเฉพาะของศิลปะสุโขทัยไว้อย่าครบถ้วน นับเป็นพระพุทธรูปปางลีลาศิลปะสุโขทัยที่งามมากองค์หนึ่ง
https://phrathai.wordpress.com/tag/พระพุทธรูปปางลีลา/ |
