การสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์สื่อความหมายเป็นเรื่องราว หมายถึง การสร้างสรรค์งานศิลปะที่มองเห็นความงามได้จากรูปลักษณ์ หรือสามารถสัมผัสรับรู้ชื่นชมด้วยประสาทตา จับต้องได้ และกินระวางพื้นที่ในอากาศ สร้างสรรค์ขึ้นโดยมีจุดประสงค์เพื่อแสดงเรื่องราวต่างๆ จากประสบการณ์ตรง ประสบการณ์ทางอ้อม
ผู้คน สังคม ความหวาดระแวง ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ การนำทัศนธาตุ การนำทัศนธาตุมาใช้สื่อความหมายแทน
กรีดร้อง (THE SCREAM) ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ เป็นภาพที่ใช้แนวเส้นเฉียงของสะพาน ทำให้เกิดมิติลวงตาดูมีระยะลึกเข้าและใช้แนวเส้นของสีมาประยุกต์ใช้สื่อความหมายของเรื่องราว สะท้อนให้เห็นภาพคนซึ่งอยู่ในภาวะแห่งความหวาดกลัว อันเนื่องมาจากความทุกข์ยากของภาวะสงคราม เขากรีดร้องขอความช่วยเหลือด้วยความหวาดระแวง เพราะคิดว่าสองคนเดินตามหลังมาเป็นคนร้าย
เทคนิควาดเส้น ผลงานของ พอล คลี (PAUL KLEE) ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ เป็นภาพที่ใช้แนวเส้นเฉียงหรือเส้นทแยงมาใช้ให้เกิดจังหวะการเคลื่อนไหว และใช้เส้นต่างๆ มาจัดให้ประสานกลมกลืนสอดคล้องกับอารมณ์ความรู้สึกของภาพ สื่อให้เห็นถึงความรักความสัมพันธ์ในครอบครัว ซึ่งประกอบไปด้วย พ่อ แม่ ลูก และสุนัข
แม่พระนั่งบัลลังก์ (MADONNJA DELLA SEDIA) ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ เป็นภาพที่นำแนวเส้นโค้งของแขนที่โอบกอด และน้ำหนักสีที่ให้ความรู้สึกอ่อนนุ่มมาใช้ เพื่อให้เกิดความอ่อนโยน
คลื่นยักษ์ (THE GREAT WAVE AT KANAGAWA) ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ เทคนิคภาพพิมพ์ลายแกะไม้ ผลงานของ คะทซึชิคะ โฮะคุไซ จิตวิทยาในการใช้เส้น เส้นเป็นส่วนประกอบของทัศนธาตุทางศิลปะ ที่มีปฏิกิริยาโต้ตอบกับสายตาของเราให้เกิดอารมณ์ความรู้สึกต่างๆ ได้ เราจึงควรศึกษาอารมณ์และความรู้สึกของเส้นไว้ เพื่อเป็นประโยชน์ในการสื่อความหมาย อารมณ์และความรู้สึกของเส้น
เส้นกับความรู้สึกที่กล่าวมาเป็นเพียงแนวทางหนึ่ง ไม่ใช่ความรู้สึกที่ตายตัว ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการนำไปใช้ร่วมกับส่วนประกอบของทัศนธาตุใด เช่น การออกแบบฐานรองรับน้ำหนักงานประติมากรรม และสถาปัตยกรรม ถ้าใช้เส้นนอนจะให้ความรู้สึกมั่นคง ถ้าใช้เส้นโค้งจะให้ความรู้สึกไม่มั่นคง เช่น ฐานโบสถ์ วัดสุวรรณดาราม
โบสถ์วัดสุวรรณดาราม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีฐานรองรับเป็นแนวเส้นโค้ง ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ 2. น้ำหนักกับการนำมาใช้ เป็นการนำน้ำหนักอ่อนแก่ของแสงและเงา ซึ่งอาจเป็นความอ่อนแก่ของน้ำหนักขาวดำ ความอ่อนแก่ของสีๆ เดียวหรือหลายสี มาใช้เพื่อให้ผลงานมีมิติ และแสดงอารมณ์ความรู้สึกของภาพ เช่น ภาพเซนต์แคเทอรีน แห่งอเล็กซานเดรีย ของ ราฟาเอล ภาพเงาของ รชต เกษมกิจวัฒนา เป็นต้น
 เซนต์แคเทอรีนแห่งอเล็กซานเดรีย (ST.CATHERINE OF ALEXANDRIA) ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ เป็นภาพที่นำน้ำหนักอ่อนแก่ของสีมาใช้แสดงมิติของผ้า ส่วนใบหน้าและมือให้เด่นขึ้นมาจากฉากหลังซึ่งเป็น ทิวทัศน์
เงา ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ 3. ที่ว่างกับการนำมาใช้ เป็นการนำที่ว่างหรือบริเวณว่างมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบเพื่อใช้ลวงตาให้เกิดความรู้สึกปลอดโปร่ง ผ่อนคลาย สบายตา ไม่อึดอัด ทึบตัน และความรู้สึกทางด้านมิติ เช่น จิตรกรรมภาพบ่ายวันอาทิตย์บนเกาะลาแกรนด์เจ็ต ของ ชอร์ช เซอรา และงานประติมากรรมภาพ รูปทรงกลวงด้วยการตกแต่ง ของ บาร์บารา เฮปเวิร์ท เป็นต้น
บ่ายวันอาทิตย์บนเกาะลาแกรนด์เจ็ต ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ
รูปทรงกลวงด้วยการตกแต่ง (HOLLOW FORM WITH WHITE INTERIOR) ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ 4. รูปร่าง รูปทรงกับการนำมาใช้ เป็นการนำรูปร่าง รูปทรงมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบเพื่อสื่อแสดงรูปลักษณะของสิ่งที่จะถ่ายทอด เพื่อสร้างมิติของผลงาน และเพื่อแสดงอารมณ์ความรู้สึก เช่น จิตรกรรมภาพพระบางในเสมา ของ อุดม หวานจริง ภาพพระพุทธบาท ของพิชัย นิรันต์ และประติมากรรมชื่อภาพ รำไทย 2 ของ ปัญญา ทองจุน เป็นต้น
 พระปางในเสมา ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ
พระพุทธบาท ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ
รำไทย 2 ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ อารมณ์และความรู้สึกของรูปร่าง รูปทรง
อารมณ์และความรู้สึกดังกล่าวข้างต้น อาจเปลี่ยนแปลงได้ตามการออกแบบและการจัดวาง 5. สีกับการนำมาใช้ เป็นการนำสีมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบสื่อความหมายแทน เพื่อกระตุ้นให้ผู้รับเกิดอารมณ์และความรู้สึกคล้อยตามเรื่องราวของภาพ และให้ภาพผลงานมีมิติ เช่น ภาพต้นไม้ ของสุชาติ วงษ์ทอง ใช้กลวิธีการระบายสีให้เกิดมิติของภาพมีระยะใกล้ไกล เป็นต้น
ต้นไม้ ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ
จิตวิทยา อารมณ์และความรู้สึกของสี
อารมณ์และความรู้สึกของสีดังกล่าวข้างต้นมิใช่ข้อสรุปตายตัว แต่อาจมีความหมายที่แตกต่างกันได้ตามภูมิหลังของสังคมนั้นๆ เช่น สีเหลืองบางครั้งหมายถึงการอิจฉา ทรยศ โรคติดต่อ สีแดงสดค่อนไปทางสีส้ม (SCARLET) หมายถึงผู้หญิงที่ประพฤติเสื่อมเสีย และสีฟ้าหมายถึงท้องฟ้าและน้ำ เป็นต้น 6. ลักษณะพื้นผิวกับการนำมาใช้ เป็นการนำลักษณะพื้นผิวมาใช้ใน การออกแบบสร้างสรรค์
แม่พระมาดอนนา พระเยซู และเซนต์จอห์น ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ
ภาพเหมือนตัวเองกับผ้าพันแผลใบหู ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ อารมณ์และความรู้สึกของลักษณะพื้นผิว
การนำหลักการออกแบบมาใช้ เมื่อเราเข้าใจในจิตวิทยาของการนำส่วนประกอบต่างๆ ทางทัศนธาตุศิลปะเป็นพื้นฐานแล้ว ก็เป็นการง่ายที่จะแก้ปัญหาในการออกแบบสร้างสรรค์ สื่อความหมายเป็นเรื่องราวได้ โดยการนำหลักของการออกแบบมาจัดประสานส่วนประกอบทัศนธาตุเหล่านั้นให้สอดคล้องกับคุณค่าและความงามในรูปแบบที่ต้องการ ก่อนลงมือออกแบบจึงควรศึกษาและรู้ว่าจะจัดอย่างไร ถึงเป็นผลตามแนวทางที่คิดอยากนำเสนอสอดคล้องกัน เช่น จัดให้มี เอกภาพ
นางมณีเมขลากับพระมหาชนก ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ
สงบ สะอาด สว่าง ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ
ความสงบ ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ
COMMON NEEDLEFISH NO 3 ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ แนวทางการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์สื่อความหมายเป็นเรื่องราว 1. กำหนดเรื่องราวที่จะสื่อความหมาย เพื่อนำไปใช้ออกแบบสร้างสรรค์ อาจเป็นเรื่องเกี่ยวกับความงามในธรรมชาติ อารมณ์ความรู้สึกของมนุษย์ ความเชื่อ ศาสนา ประวัติศาสตร์ สงคราม การเมือง ชีวิตความเป็นอยู่ เป็นต้น 2. ศึกษาเรื่องราวหรือเนื้อหาที่จะใช้สร้างสรรค์ให้สัมพันธ์กับทัศนธาตุทางศิลปะ เพื่อให้การถ่ายทอดผลงานสื่อความหมายได้อารมณ์ ความรู้สึก สอดคล้องกับเรื่องราวเนื้อหา 3. ออกแบบ เพื่อให้ได้ผลงานที่มีความสัมพันธ์กับเรื่องราวที่จะสื่อความหมาย และมีองค์ประกอบภาพสมบูรณ์ (ดูหน่วยที่ 2 เรื่องที่ 1-5 ของ ม.1 และหน่วยที่ 1 เรื่องที่ 3 ของ ม.3 ประกอบเพิ่มเติม) 4. เลือกกลวิธีสร้างสรรค์ เพื่อเป็นแนวทางในการจัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ 5. จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ เพื่อไว้ใช้สร้างสรรค์ผลงานตามกลวิธีที่ได้เลือกไว้ 6. ดำเนินการสร้างสรรค์ เพื่อได้ผลงานตามที่ออกแบบไว้
|
[1] 
