ที่มา : http://thaicreative.net/wp-content/uploads/           ปี่มอญ  เป็นเครื่องดนตรีเล่นประกอบวงปี่พาทย์มอญ  ตัวแบ่งเป็น ๒ ท่อน ท่อนแรกเรียกว่า “ตัวเลา” ทำด้วยไม้จริง กลึงให้กลมเรียวยาว ภายในโปร่งตลอด ตอนปลายกลึงผายออกเล็กน้อย ถัดลงมากลึงเป็นลูกแก้วคั่นสำหรับผูกเชือกโยงกับตัวลำโพง ที่ตัวเลาด้านหน้าเจาะรู ๗ รู เรียงตามลำดับเพื่อเปิดปิดนิ้วบังคับเสียง ด้านหลังตอนบนเจาะอีก ๑ รูเป็น “รูนิ้วคำ”  อีกท่อนหนึ่งเรียกว่าลำโพง ทำด้วยทองเหลืองหรือสแตนเลส ลักษณะคล้ายดอกลำโพง แต่ใหญ่กว่า ปลายผายบานงุ้มขึ้น ตอนกลางและตอนปลายตีเป็นลูกแก้ว ตัวเลาปี่จะสอดใส่เข้าไปในลำโพง โดยมีเชือกเคียนเป็นทักขิณาวัฏ ในเงื่อน”สับปลาช่อน” ยึดระหว่างลูกแก้วลำโพงปี่กับลูกแก้วตอนบนของตัวเลาปี่ เพื่อไม่ให้หลุดออกจากกันง่ายๆ          เนื่องจากว่าปี่มอญมีขนาดใหญ่และยาวกว่าปี่อื่นๆ ทำให้กำพวดของปี่จึงต้องยาวไปตามส่วนโดยมีความยาวประมาณ 8-9 ซม. และเขื่องกว่ากำพวดของปี่ชวา และมีแผ่นกะบังลมเช่นเดียวกับปี่ชวาและปี่ไฉน           ปี่มอญใช้เล่นในวงปี่พาทย์มอญและเล่นประกอบเพลงออกภาษาในภาษามอญ           ปี่มอญมีขนาดใหญ่และยาวกว่าปี่ชนิดอื่น จึงทำให้เกิดเสียงดังกังวานมาก มีเสียงเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว          เสียงของปี่ ” โหย ” เป็นเสียงที่ไพเราะเยือกเย็น ระคนเศร้า