การวิเคราะห์, การคิดวิพากษ์ , การวิจารณ์ การวิเคราะห์ เป็นการแยกแยะสิ่งที่จะพิจารณาออกเป็นส่วนย่อยที่มีความสัมพันธ์กัน เพื่อทำความเข้าใจแต่ละส่วนให้แจ่มแจ้ง รวมทั้งการสืบค้นความสัมพันธ์ของส่วนต่างๆ เพื่อดูว่าส่วนประกอบปลีกย่อยนั้นสามารถเข้ากันได้หรือไม่ สัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกันอย่างไร ซึ่งจะช่วยให้เกิดความเข้าใจต่อสิ่งหนึ่งสิ่งใดอย่างแท้จริง โดยพื้นฐานแล้วการวิเคราะห์ถือเป็นทักษะที่มนุษย์ฝึกได้ โดยมีผู้กล่าวไว้ว่าทักษะการวิเคราะห์ประกอบด้วย 3 ส่วนคือ การคิดวิพากษ์ หมายถึง ความสามารถในการพิจารณา ประเมิน และตัดสินสิ่งต่างๆ โดยการพยายามแสวงหาคำตอบที่มีความสมเหตุสมผล ประโยชน์ของการคิดวิพากษ์ช่วยให้เชื่อในสิ่งที่ถูกต้อง เชื่ออย่างมีเหตุผล ช่วยให้คิดอย่างรอบคอบครบถ้วน ช่วยแก้นิสัยการด่วนสรุป สิ่งที่นำมาฝึกการคิดวิพากษ์ เช่น ข่าว คำโฆษณา ค่านิยม ความคิดเห็นข้อคิด/คำคม สุภาษิต คำประพันธ์ ฯลฯ การวิจารณ์ หมายถึง การพิจารณาเทคนิคหรือกลวิธีที่แสดงออกมานั้น ให้เห็นว่าน่าคิด น่าสนใจ น่าติดตามมีชั้นเชิงยอกย้อนหรือตรงไปตรงมา องค์ประกอบใดมีคุณค่าน่าชมเชย องค์ประกอบใดน่าท้วงติงหรือบกพร่องอย่างไรการวิจารณ์ สิ่งใดก็ตามจึงต้องใช้ความรู้ มีเหตุมีผล มีหลักเกณฑ์ และมีความรอบคอบด้วย ตามปกติแล้วเมื่อจะวิจารณ์สิ่งใดจะต้องผ่านขั้นตอน และกระบวนการของการวิเคราะห์สารวินิจสาร และประเมินค่าสารให้ชัดเจนเสียก่อน แล้วจึงวิจารณ์แสดงความเห็นออกมาอย่างมีเหตุมีผลให้น่าคิดน่าฟัง และเป็นคำวิจารณ์ที่เชื่อถือได้สารที่ได้รับจากการฟังมีมากมาย แต่ก็ได้รับเป็นประจำในชีวิตประจำวันได้แก่ 
|
