การรำเดี่ยว

          การรำเดี่ยว คือ การแสดงที่ใช้ผู้แสดงเพียงคนเดียว มีจุดมุ่งหมายเพื่ออวดฝีมือการร่ายรำที่ประณีตงดงาม ผู้แสดงรำเดี่ยวจึงต้องมีทักษะในการรำและได้รับการฝึกฝนมาเป็นอย่างดี การรำเดี่ยว ได้แก่ มโนห์ราบูชายัญ ในเรื่องพระสุธนมโนห์รา รำพลายชุมพลในเรื่องขุนช้างขุนแผน ฯลฯ ซึ่งเป็นการรำที่มีลีลากรีดกราย ท่วงทีงดงามใส่ความรู้สึกบนใบหน้า ท่าทางและการเคลื่อนไหว โดยเฉพาะการรำฉุยฉายซึ่งมีอยู่หลายชุด เช่น ฉุยฉายพราหมณ์ ฉุยฉายศูรปนขาแปลง ฉุยฉายทศกัณฐ์ เป็นต้น ส่วนใหญ่สอดแทรกอยู่ในการแสดงโขน เรื่องรามเกียรติ์ แต่ละเพลงผู้แสดงจะต้องรำด้วยลีลาการเคลื่อนไหวไปตามบุคลิกเฉพาะของตัวละครในบทนั้นๆ ด้วย เช่น รำมโนราห์บูชายัญ

          รำมโนห์ราบูชายัญ เป็นการรำเดี่ยวที่มีลีลาอ่อนช้อยงดงาม ของนางกินรีที่มีชื่อว่า "มโนห์รา" ในตอนหนึ่งของละครเรื่องมโนห์ราที่กรมศิลปากรปรับปรุงขึ้นใหม่ กล่าวถึงนางมโนห์ราถูกปุโรหิตผู้ริษยากราบทูลยุยงท้าวอาทิตยวงศ์ ให้พระสุธนไปปราบศึกจับนางกินรีมโนห์รามาบูชายัญ เพื่อสะเดาะพระเคราะห์ท้าวอทิตยวงศ์   นางมโนห์ราจึงอุบายทูลขอปีกหางและนำมาสวมใส่  แล้วรำตามแบบกินรีให้ทอดพระเนตรเป็นครั้งสุดท้าย  การรำตอนนี้เองที่เรียกว่า "มโนห์ราบูชายัญ"  จากนั้นนางก็บินหนีกลับไปยังนครไกรลาศ

โอกาสที่ใช้แสดง
        - งานมงคลต่างๆ
        - งานต้อนรับชาวต่างชาติ