 |
|
|
 จุด (DOT) หมายถึง รอยหรือแต้มที่มีลักษณะกลมๆ ปรากฏที่ผิวพื้น ซึ่งเกิดจาการจิ้ม กด กระแทก ด้วยวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ เช่น ดินสอ ปากกา พู่กัน และวัสดุปลายแหลมทุกชนิด จุดเป็นต้นกำเนิดของเส้น รูปร่าง รูปทรง แสงเงา พื้นผิว ฯลฯ เช่น การนำจุด  มาวางเรียงต่อกันจะเกิดเป็นเส้น และการนำจุดมาวางให้เหมาะสมก็จะเกิดเป็นรูปร่าง รูปทรง และลักษณะผิวได้ จุดกับการนำมาใช้ในงานทัศนศิลป์ การนำจุดมาใช้สร้างสรรค์ในงานทัศนศิลป์ แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะใหญ่ ๆ ได้แก่ การใช้จุดเพื่อแสดงความงามของรูปและมิติ และการใช้จุดเพื่อแสดงตำแหน่งรวมสายตาของภาพ การใช้จุดเพื่อแสดงความงามของรูปและมิติเป็นการนำจุดมาใช้แสดงความงามของรูปด้วยการจัดรวมกลุ่มกันให้มีค่าน้ำหนักอ่อนแก่ มองเห็นลักษณะของเส้น รูปร่าง รูปทรง แสงเงา พื้นผิว ฯลฯ ที่หลอมรวมกันเป็นองค์ประกอบของภาพในงานจิตรกรรมที่สร้างสรรค์โดยใช้วิธีการจุดด้วยปากกาหมึกดำ หรือหมึกสี และการจุดสีจากปลายพู่กัน จะแสดงค่าความอ่อนแก่ของสีที่แตกต่างกันบริเวณน้ำหนักอ่อนจะใช้จุดเล็กและห่าง ส่วนบริเวณน้ำหนักเข้มใช้จุดหนาแน่น เพื่อให้เกิดความรู้สึกทางมิติ ตื้น ลึก ใกล้ไกลของภาพ บางที่ใช้จุดแสดงแทนกรวดทราย ดวงดาวที่ไกลลิบ ละอองน้ำ แสดงลักษณะเฉพาะของลวดลายจุดในพืช สัตว์ ความงามของพื้นผิวที่แตกต่าง เช่น ภาพอาบน้ำที่แอสเนียส์ ภาพการพักผ่อนเวลาบ่ายบนเกาะ ของชอร์ช เซอรา ภาพผีเสื้อสีเหลืองกับไม้เลื้อย ของกมลทิพย์ ภาพทิวทัศน์ต้นสน ของปัญญา ทรงเสรีย์ เป็นต้น 
ทิวทัศน์ต้นสน
เส้นกับการนำมาใช้ในงานทัศนศิลป์ การนำเส้นมาใช้ในงานทัศนศิลป์ แบ่งออกเป็น 3 ลักษณะใหญ่ ๆ ได้แก่ การนำมาใช้เพื่อการร่างภาพ และออกแบบผลงานศิลปะ การนำมาใช้เพื่อให้ความรู้สึกด้านมิติ การนำมาใช้เพื่อแสดงอารมณ์และความรู้สึก 1. การนำมาใช้เพื่อการร่างภาพและออกแบบผลงานศิลปะ เป็นการนำเส้นมาใช้ร่างภาพใน การวาดเส้น ในงานจิตรกรรม ภาพพิมพ์ งานออกแบบ เขียนแบบให้เกิดเป็นรูปร่าง รูปทรง ขนาด สัดส่วน รวมทั้งรายละเอียดอื่น ๆ เพื่อกำหนดรูปแบบและโครงสร้างของภาพให้มองเห็นได้ เช่น ภาพคนเหลี่ยม ฝีมือของลูกา แคมไบโซ ในงานวาดเส้น ภาพเทวดา ตัวพระ ตัวนาง ในงานจิตรกรรมไทย ภาพซิสตินมาดอนนา ฝีมือของราฟาเอลในงานจิตรกรรมตะวันตก ภาพการล่าสัตว์ในสวนดอกไม้ในงานภาพพิมพ์  ภาพลายเส้นแสดงรูปด้านต่างๆ ในงานออกแบบ เขียนแบบ เป็นต้น2. การนำมาใช้เพื่อให้ความรู้สึกด้านมิติ เป็นการนำเส้นมาใช้ร่างภาพในงานทัศนศิลป์ประเภท 2 มิติ เพื่อลวงตาให้ความรู้สึกในด้านมิติว่าภาพมีระยะตื้น ลึก ใกล้ ไกล หรือ เคลื่อนไหว ศิลปินในยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา (RENAISSANCE ART) ได้นำกรรมวิธีการเขียนภาพทัศนียวิทยา (PERSPECTIVE DRAWING) มาใช้ในงานวาดเส้นและจิตรกรรม แสดงระยะของภาพกันอย่างแพร่หลาย เช่น ภาพจิตรกรรมฝาผนัง ชื่อ อาหารมื้อสุดท้าย และภาพที่บูชาของกษัตริย์ ของ เลโอนาร์โด ดา วินซี เป็นต้น นอกจากนี้ศิลปินกลุ่มออปอาร์ต (OP ART) ได้นำเส้นมาสร้างสรรค์แก้ปัญหาในภาพเขียนให้เกิดความรู้สึกของระนาบผิวภาพบางส่วนนูนขึ้น ดูมีมิติสูง ต่ำ ตื้น ลึกได้ และยังให้ความรู้สึกเห็นภาพพลิ้วไหวได้
 ทัศนียวิทยา (PERSPECTIVE) หมายถึง ความรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์แห่งการมองเห็น เพื่อแสดงภาพเขียนสองมิติบนพื้นระนาบให้มองดูรู้สึกว่าเป็นสามมิติ ดังที่เห็นปรากฏจริงเพื่อแสดงระยะใกล้ ไกล หรือตื้น ลึกได้สัดส่วน เช่น สิ่งที่อยู่ใกล้ตาจะเห็นขนาดใหญ่กว่าสิ่งที่อยู่ไกลตา การเขียนทัศนียวิทยาแบบจุดรวมสายตาหนึ่งจุด (ONE POINT PERSPECTIVE) เป็นการเขียนภาพที่เกิดจาการมองจากด้านใดด้านหนึ่งของสิ่งที่เขียนในแนวตั้งตัดกับแนวนอน และเส้นแสดงความลึกจะถูกลากไปบรรจบกันที่จุดรวมสายตา (VANISHING POINT, V.P.) ได้เพียงจุดเดียวบนเส้นระดับตา (EYE LEVEL LINE , E.L.L.) หรือ เส้นขอบฟ้า (HORIZONTAL LINE,HL.) ONE POINT PERSPECTIVE
การเขียนทัศนียวิทยาแบบจุดรวมสายตาสองจุด (TWO POINT PERSPECTIVE) เป็นการเขียนภาพที่เกิดจาการมองสิ่งที่เห็นจากแกนตั้ง เส้นแสดงระยะใกล้ไกล ตื้น ลึก จะถูกลากไปบรรจบกันที่จุดรวมสายตาบนเส้นระดับตาสองจุด TWO POINT PERSPECTIVE  THREE POINT PERSPECTIVE  ใช้เส้นโค้งเพื่อแสดงความรู้สึกความเป็นแม่และสตรีเพศ งานออกแบบตัวอักษรนำเส้นหยัก หรือเส้นซิกแซ็ก มาใช้แสดงอารมณ์ความรู้สึกตื้นเต้น น่ากลัว ในชื่อหัวเรื่องหนังสือ ภาพยนตร์ ประเภทสยองขวัญ จิตรกรรมไทย ใช้เส้นตั้ง เส้นนอน เส้นโค้ง ให้ความรู้สึกสง่างาม สงบ อ่อนโยน สันติสุข สถาปัตยกรรมสากลในโรงแรมขนาดใหญ่ออกแบบโดยใช้เส้นตั้งของเสา เส้นนอนของพื้นให้ดูสง่างาม แข็งแรงมั่นคง ส่วนของบันไดได้แสดง แนวเส้นโค้งกับเส้นลวดลายที่ให้ความรู้สึกหรูหรา เป็นต้น
แม่พระและเซนต์แอนน์
|
|
| |
|
