การ์ตูนล้อการเมือง

การ์ตูนจากนายเฟรนเรื่องทองพูนกับบุญส่ง

ที่มา - http://www.roigoo.com/board/index.php?topic=11283.0

          การ์ตูนล้อการเมือง (อังกฤษ: Political Cartoon) หรือ การ์ตูนบรรณาธิการ (อังกฤษ: Editorial Cartoon) คือ ภาพการ์ตูนที่วาดและ ตีพิมพ์ลงสื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ เช่น หนังสือพิมพ์, นิตยสาร โดยมีเนื้อหาล้อเลียนหรือวิพากษ์วิจารณ์สภาพสังคม,  เศรษฐกิจและการเมือง  จุดประสงค์เพื่อ ความสนุกสนานและความขบขัน ในบางครั้งอาจสอดแทรกถึงวิธีการแก้ปัญหานั้น ๆ จะมีคำบรรยายหรือไม่มีก็ได้ โดยนักวาดการ์ตูนล้อการเมืองนั้น ถือว่า เป็นคอลัมนิสต์หรือบรรณาธิการคนหนึ่งของหนัง สือพิมพ์ฉบับนั้น ๆ เรียกว่า การ์ตูน นิสต์ (Cartoonist)

          การ์ตูนล้อการเมือง เกิดขึ้นครั้งแรกในโลก ที่ประเทศอังกฤษ โดยชาวอังกฤษ ชื่อ เจมส์ กิลล์เรย์ (ค.ศ. 1757-ค.ศ. 1815) ได้เขียนภาพล้อเลียนพระบรมวงศานุวงศ์ของประเทศอังกฤษ ที่ใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย ศีลธรรมของชนชั้นสูง และการทำงาน ของรัฐบาล ทำให้ประชาชนคลายความเครียดจากภาวะสงครามในขณะนั้น

ภาพการ์ตูนล้อ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร กรมพระกำแพงเพ็ชรอัครโยธิน ขณะเป็นกรมขุนกำแพงเพ็ชรอัครโยธิน ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกรมรถไฟหลวง ฝีพระหัตถ์โดย รัชกาลที่ 6 ถือได้ว่าเป็นการ์ตูนล้อการเมืองภาพแรก ๆ ของไทย

          สำหรับในประเทศไทย การ์ตูนล้อการเมืองเริ่มขึ้นมาพร้อม ๆ กับวิวัฒนาการการ์ตูนในประเทศไทย ยิ่งโดย เฉพาะในยุครัชกาลที่ 6 ที่สื่อสิ่งพิมพ์และประชาธิปไตยเฟื่องฟู ในยุคนี้มีการ์ตูนล้อการเมืองเริ่มเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย

          การ์ตูนนิสต์การเมืองคนแรกของไทยคือ ขุนปฏิภาคพิมพ์ลิขิต (เปล่ง ไตรปิ่น) ซึ่งมีโอกาสเดินทาง ไปศึกษาวิชาศิลปะการวาด ภาพที่ยุโรป ได้นำเทคนิคจากต่างประเทศ วาดภาพการ์ตูนเป็นลายเส้น ได้รับรางวัล การประกวดภาพล้อจากรัชกาลที่ 6 โดยการเขียน การ์ตูนล้อเลียนนักการเมืองสำคัญ ๆ ในยุคนั้น

          นอกจากนี้แล้วชาวญี่ปุ่นที่ชื่อ ไอ เคียว คาวา ซึ่งอาศัยอยู่ในเมืองไทยสนับสนุนให้ นักเขียนการ์ตูน วาดภาพการ์ตูนลงใน หนังสือพิมพ์ยาโมโต จวบจนสมัยรัชกาลที่ 7 การ์ตูนเริ่มซบเซาเนื่องจากเกิดสงคราม โลกครั้งที่สอง เกิดปัญหาการขาดแคลน กระดาษพิมพ์

          จนกระทั่งยุคการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ในปี พ.ศ. 2475 วงการการ์ตูนเริ่มฟื้นฟูขึ้นพร้อมกับเสรีภาพ ในการแสดงความคิดเห็น ทางการเมือง การ์ตูนนิสต์วาดภาพล้อเลียนจนเกินขอบเขต ทำให้มีกฎหมายของคณะ ราษฎรออกมาควบคุม

          หลังสงครามโลกครั้งที่สอง ประยูร จรรยาวงศ์ ได้วาดภาพการ์ตูนที่มีตัวแสดงชื่อ "ศุขเล็ก" ใช้เป็น สัญลักษณ์ประจำตัว เขียนการ์ตูน ขำขันและการ์ตูนล้อการเมือง ได้รับรางวัลจากการประกวดการ์ตูนสันติภาพ โลก เมื่อ ปี พ.ศ. 2503 ที่นิวยอร์ก ชื่อภาพ  การทดลองระเบิด ปรมาณูลูกสุดท้าย (The Last Nuclear Test) และได้รับรางวัลแมกไซไซ ที่ประเทศฟิลิปปินส์

การ์ตูนล้อการเมือง ในคอลัมน์ผู้ใหญ่มากับทุ่งหมาเมิน โดย ชัย ราชวัตร 
ที่นับว่าเป็นการ์ตูนนิสต์ที่มีชื่อเสียงที่สุดคนหนึ่งของไทยในยุคปัจจุบัน

          ยุคทองของการ์ตูนล้อการเมืองไทย เริ่มต้นหลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 เมื่อมีหนังสือพิมพ์เพิ่มขึ้นใหม่อีกหลายฉบับ ทำให้มีการ์ตูนนิสต์การเมืองที่มีชื่อเสียงเกิดขึ้นอีกหลายคน เช่น ชัย ราชวัตร กับคอลัมน์ผู้ใหญ่มากับทุ่งหมาเมิน ในไทยรัฐ, หมื่น (ชูชาติ หมื่นอินกุล) ในมติชน, อรุณ วัชระสวัสดิ์ ใน กรุงเทพธุรกิจและThe Nation, เซีย ไทยรัฐ ในไทยรัฐ, อู้ดด้า เป็นต้น

          การ์ตูนนิสต์ล้อการเมืองที่มีชื่อเสียงหลายคนของไทย ในปัจจุบัน ได้แก่ ชัย ราชวัตร ในไทยรัฐ, ขวด เดลินิวส์  ในเดลินิวส์, แอ๊ด ในไทยโพสต์, เซีย ไทยรัฐ ในไทยรัฐ, หมอในกรุงเทพธุรกิจ เป็นต้น

 

ที่มา - th.wikipedia.org/wiki/การ์ตูนล้อการเมือง