|
เพลงเรือ
เพลงเรือ เป็นเพลงพื้นบ้านที่เล่นกันในฤดูน้ำหลาก เป็นเพลงปฏิพากย์ชนิดเดียวที่ร้องเล่นกลางลำน้ำโดยพ่อเพลงและแม่เพลงอยู่คนละลำ จังหวัดที่เล่นเพลงเรือ ได้แก่ จังหวัดที่อยู่ริมแม่น้ำในภาคกลาง เช่น อยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี สุพรรณบุรี ลพบุรี และพิษณุโลก เพลงเรือส่วนใหญ่จะถนัดร้องบทชิงชู้ ฉันทลักษณ์เหมือนเพลงปรบไก่
ตัวอย่าง
การร้องเพลงเรือจะมีบทลูกคู่รับว่า ฮ้าไฮ้ และมีบทกระทุ้งว่า ชะชะ ดังตัวอย่าง
| ช. ลงเรือลอยล่องร้องทำนองเพลงเกริ่น |
แสนเสนาะเพลิน (ฮ้าไฮ้) จับใจ ชะ |
| มาพบเรือสาวรุ่นราวสคราญ |
แสนที่จะเบิกบาน (ฮ้าไฮ้) หทัย ชะ |
| จึงโผเรือเทียบเข้าไปเลียบข้างลำ |
แล้วก็เอ่ยถ้อยคำ (ฮ้าไฮ้) ปรา'ศรัย ชะ |
| แม่เพื่อนเรือลอยแม่อย่าน้อยน้ำจิต |
พี่ขอถามเจ้าสักนิด (ฮ้าไฮ้) เป็นไร ชะ |
| แม่พายเรือลัดแม่จะตัดทุ่งไกล |
แม่จะไปทางไหน (เอย) น้อยเอย |
| (ลูกคู่) เชียะ เชียะ นอระนอย ระนอย ระนอย |
เชียะ เชียะ ฮ้าไฮ้ |
ลักษณะบังคับ
1. บาทละ 2 วรรค
2. วรรคละ 7 - 9 คำ
3. จำนวนคำวรรคแรกมักมากกว่าวรรคหลัง
4. ไม่จำกัดความยาวในหนึ่งบทมีตั้งแต่ 3 คำกลอนขึ้นไป
5. จบบทด้วยคำว่า เอย
6. บังคับสัมผัสแบบกานต์ดั้น
บทร้องพิเศษ
บทจากเพลงเรือนอกจากจะร้องแบบธรรมดาแล้วยังมีบทร้องพิเศษที่เรียกว่า ออกช่อ ต่อท้าย ดังตัวอย่าง
| ญ. ช่อเจ้าเอ๋ยมะกอก |
หอมดอกเจ้าดอกถั่วเขียว |
| พี่ทิ้งน้องกลางคืน |
ให้คนอื่นเขาเกี้ยว |
| ช. เหลืองเอ๋ยใบยอ |
หอมช่อมะม่วง |
| เด็ดช่อห่อผ้า |
ทำให้น้ำตาพี่ร่วง |
| หอมช่อมะม่วงเย็นเอย |
|

http://th.wikipedia.org/wiki/เพลงเรือ
|