|

ในการจัดการแสดงมีความจำเป็นต้องมีผู้รับผิดชอบตามหน้าที่ต่างๆ ดังนี้
1. ผู้อำนวยการแสดง คือ หัวหน้าคณะหรือผู้จัดให้มีการแสดงละคร เป็นผู้กำหนดนโยบาย กำหนดเรื่องที่จะแสดง เป็นผู้จัดหน้าที่ของแต่ละฝ่าย เป็นผู้ตัดสินเรื่องสำคัญๆ เป็นผู้ดูแลค่าใช้จ่าย
2. ผู้กำกับการแสดง เป็นผู้ที่มีความสำคัญที่สุด เป็นผู้รับผิดชอบการทำงาน มีความเข้าใจในงานที่จะต้องทำเสมอ เช่น คัดเลือกผู้แสดงให้เหมาะสม โดยคำนึงถึงรายละเอียดของเรื่อง กำหนดการฝึกซ้อม การเคลื่อนไหวบนเวที เป็นที่ปรึกษาของฝ่ายฉากและเครื่องแต่งกาย มีความสามารถเป็นที่ยอมรับของกลุ่ม
3. ผู้กำกับเวที เป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้การแสดงบนเวที มีความสมบูรณ์ต่อเนื่อง ซึ่งผู้แสดงทุกคนต้องเชื่อฟัง และปฏิบัติตามขณะแสดงบนเวที
4. ฝ่ายฉาก เวที แสง สี เสียง และดนตรี แม้ว่าจะเป็นเพียงการฝึกการแสดงของนักเรียน นักเรียนก็ต้องมีความรู้ความเข้าใจเรื่องของการจัดฉาก การจัดเวที การใช้แสงเสียงและดนตรีประกอบการแสดง เพราะจะทำให้การแสดงมีชีวิตชีวาขึ้น และเป็นการฝึกบุคลากรที่อยู่เบื้องหลังเวทีการแสดง ในการจัดฉาก เวที เครื่องประกอบฉาก และดนตรี เพื่อให้บรรยากาศสอดคล้องกับเนื้อเรื่อง
5. เจ้าหน้าที่ฝ่ายเครื่องแต่งกายและแต่งหน้า ผู้รับผิดชอบต้องรู้ว่าฉากใด มีตัวละครกี่ตัว ต้องแต่งกายแบบใด และต้องสามารถแต่งหน้าตัวละครให้สมจริง เช่น คนชรา คนบาดเจ็บ คนพิการ เป็นต้น
6. ผู้เขียนบท ผู้เขียนบทเป็นบุคคลสำคัญของการละคร บทละครที่ดีจะต้องกำหนดจุดหมายให้ชัดเจนว่า จะต้องการสั่งอะไรกับผู้ดู เช่น แนวคิดของเรื่อง สอดแทรกคติสอนใจในด้านใด เป็นต้น
7. ผู้แสดง คือ ผู้ที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดเรื่องราวและความรู้สึกนึกคิดในบทละครมาสู่ผู้ชม ผู้แสดงทุกคนในบทละครมีความสำคัญเท่าเทียมกัน นักแสดงที่ดี ต้องมีจิตสำนึก จะทุ่มเทการฝึกซ้อม และสามารถแสดงได้ทุกบทบาท
 |
 |

รูปแบบในการสร้างบทละครในโรงเรียน |




กิจกรรมการแสดงสำหรับนักเรียนระดับ ม.1 ควรเป็นกิจกรรมการแสดงที่จัดขึ้นในห้องเรียน การแสดงบทบาทสมมุติ การแสดงชุดนาฏศิลป์ที่สร้างสรรค์จากความคิดของกลุ่ม จินตลีลาประกอบเพลง และทำเสมอให้เพื่อนๆ ได้ติชม
ความหมายของละครสร้างสรรค์ หมายถึง ละครที่เป็นขั้นตอนการเรียนรู้เรื่อง การละครมากกว่าผลิตกิจกรรมของละครสร้างสรรค์ เพื่อพัฒนาความสามารถของผู้แสดง ได้แก่ การสร้างเรื่องราว การแสดงบทบาทสมมุติ เป็นคน สัตว์ สิ่งของ การใช้ประสาทสัมผัส การใช้จังหวะใน การเคลื่อนไหวร่างกาย 
การแสดงละครสร้างสรรค์นี้ การเปิดโอกาสให้มีการวิจารณ์การแสดง มีการประเมินผล เพื่อปรับปรุงการแสดงในครั้งต่อไป
ตัวอย่างการแสดงละครสร้างสรรค์ (บทบาทสมมุติในห้องเรียน)
ตัวอย่างการแสดงละครสร้างสรรค์ เรื่อง "คนเรียนไม่เก่ง"
ตัวละครประกอบด้วย ด.ญ เบญจวรรณ, ด.ช แสงชัย, ครูลำดวน, ครูสุพจน์, ครูใหญ่ และเด็กๆ นักเรียนด้วยประมาณ 7-8, เฮียม้ง พ่อของแสงชัย
ฉากที่1
สถานที่ :
|
สมมุติเป็นห้องเรียนในโรงเรียนแห่งหนึ่งในต่างจังหวัดนักเรียนพูดคุยกันอยู่ใน ห้องเรียนเป็นกลุ่มๆ ด.ช แสงชัย กับ ด.ญ เบญจวรรณ ด้วยความเกรงใจและแสดงความขอบคุณ |
ด.ช. แสงชัย :
|
ขอบคุณเบญจวรรณนะ ที่เธอให้เราลอกงานเพื่อส่งครู เราไม่เข้าใจจริงๆ และก็ไม่มีเวลาทำการบ้านที่บ้านเลย เราต้องช่วยเตี่ยขายของ เธอช่างมีน้ำใจจริงๆ เราจะไม่ลืมเธอเลย |
| ด.ญ. เบญจวรรณ : |
ไม่เป็นไรหรอกแสงชัย เราเป็นเพื่อนกัน เรียนด้วยกันมาห้องเดียวกันตั้งหลายปี ปีนี้ก็จบ ม.6 แล้ว |
| ด.ช. แสงชัย : |
เธอนะเรียนเก่ง เธอคงจะเรียนจบแน่ๆ แต่เราสิไม่รู้ว่าจะจบหรือเปล่า ทำข้อสอบก็ไม่ได้ (ขณะนั้นครูลำดวนเดินเข้ามาในห้องเรียน เด็กนักเรียนทุกคนประจำที่) |
| ด.ญ. เบญจวรรณ : |
นักเรียนทำความเคารพ สวัสดีครับ / สวัสดีค่ะคุณครู |
ครูลำดวน :
|
สวัสดีจ๊ะนักเรียนทุกคน ครูมีข่าวดีมาบอกนะจ๊ะ ใน การแสดง ปลายภาคครั้งนี้ ครูต้องขอชื่นชมกับคนเก่งของห้องเรานะจ๊ะ ก็หนูเบญจวรรณ หัวหน้าของพวกเธอสอนได้คะแนนเป็นที่หนึ่งของห้อง ทุกคนควรจะเอาตัวอย่างนะ (หันมาทางแสงชัย แล้วถอนหายใจ) แสงชัยเดี๋ยวเธอตามครูมาที่ห้องครูใหญ่ด้วยนะ |
| ด.ช. แสงชัย : |
ครับครู (แสงชัยเดินตามครูลำดวนออกไป) |
ฉากที่ 2
สถานที่ :
|
ห้องครูใหญ่ ตัวละคร คือ ครูใหญ่นั่งที่โต๊ะทำงาน ครูสุพจน์และครูสุมาลีนั่งที่เก้าอี้โต๊ะประชุม ครูลำดวนเดินนำแสงชัยเข้ามาในห้องเรียน |
ครูใหญ่ :
|
ครูสุพจน์และครูมาลีครับ คุณลำดวนได้มาปรึกษาผม เรื่องนักเรียนที่ชื่อแสงชัยคนนี้ เนื่องจากผลการสอบปลายภาคไม่ผ่านเกณฑ์ในวิชาของคุณ พอจะมีทางช่วยเหลือได้หรือไม่ครับ เพื่อเห็นแก่อนาคตของเด็ก ไม่ต้องเสียเวลาเรียนซ้ำชั้น |
ครูสุพจน์ :
|
ครูใหญ่ครับ วิชาวิทยาศาสตร์ที่ผมชอบมีมาตรฐานสูง ถ้าไม่สามารถทำข้อสอบได้ ก็ไม่สมควรเรียนจบ ผมคงยอมไม่ได้หรอกครับ |
| ครูลำดวน : |
เห็นใจด้วยเถอะค่ะ แสงชัยไม่ได้เป็นเด็กเกเร แต่สมองไม่ดี ถ้าไม่จบ ม.3 ปีนี้ก็ต้องเสียเวลาเรียนอีก 1 ปี |
| ครูใหญ่ : |
ครูสุมาลีครับ พอที่จะทำคะแนนเพิ่มให้แสงชัยได้ไหม |
ด.ช. แสงชัย :
|
(พูดด้วยเสียงเคร่งน้ำตาคลอเบ้าตา) คุณครูครับเมตตาผมด้วยเถอะครับ ผมทำข้อสอบเต็มความสามารถแล้ว เตี่ยก็พูดกับผมเสมอว่า ผมหัวไม่ดี จบ ม.3 แล้ว เตี่ยจะให้ผมเรียนแก้เครื่องไฟฟ้ากับเพื่อนเตี่ยข้างบ้าน ผมไม่อยากทำให้เตี่ยเสียใจ (แสงชัยน้ำตาไหลลงอาบแก้) ทุกคนนั่งฟังถอนใจ |
| ครูสุมาลี : |
ครูใหญ่ค่ะ ดิฉันจะเพิ่มคะแนนให้แสงชัยเองค่ะ เพื่อเห็นแก่อนาคตของเด็ก แต่แสงชัย เธอต้องวาดรูปแจกันดอกไม้ และเอามาส่งครูนะ ทำได้ไหม |
| ด.ช. แสงชัย : |
ขอบคุณครับ (แสงชัยก้มลงกราบครูกับพื้น) |
| ครูใหญ่ : |
ขอบคุณมากครับ ครูสุมาลี |
| ครูลำดวน : |
ขอบคุณมากค่ะ แสงชัยเธอออกไปทำงานมาส่งครูนะ ไปได้แล้วจ๊ะ (แสงชัยเดินออกจากไป) ครูทุกคนมองหน้ากันยิ้มด้วยความโล่งใจ |
ปิดฉาก
ฉากที่3
สมมุติเป็นห้องประชุมโรงเรียน วันนี้เป็นวันที่โรงเรียนจัดงานประจำปี และมอบทุนการศึกษา คณะครูของโรงเรียน 4 - 5 คน และนักเรียนต่างรอการมาของประธาน ครูเบญจวรรณแต่งเครื่องแบบข้าราชการ เป็นผู้ดำเนินการใบมอบทุนการศึกษา ประธานของงานเข้ามาถึงที่ประชุม แต่งกายเครื่องแต่งตัวภูมิฐาน มีเครื่องประดับราคาแพง มีคนติดตาม 2 - 3 คน ครูเบญจวรรณให้การตอบรับและแนะนำในที่ประชุม
ครูเบญจวรรณ :
|
สวัสดีค่ะท่านแสงชัย เชิญนั่งพักก่อนค่ะ เข้าไปยกมือ ไหว้ ผายมือให้นั่งที่โต๊ะของประธาน ทุกคนยืนขึ้นทำความเคารพและพูดต่อว่า นักเรียนที่รักทุกคน วันนี้โรงเรียนของเราได้รับเกียรติจากนายกเทศมนตรี คุณแสงชัย เจริญรุ่ง ท่านเป็นศิษย์เก่าของโรงเรียนเรา จบการศึกษาเมื่อ 10 ปีก่อน วันนี้ท่านไม่ลืมโรงเรียน กลับมาให้ทุนการศึกษาแก่นักเรียน สมเป็นแบบอย่างที่ดี นักเรียนควรเอาเป็นตัวอย่าง ขอเชิญท่านได้กล่าวแสดงความรู้สึกในฐานะศิษย์เก่าด้วยค่ะ |
แสงชัย :
|
กราบสวัสดีคุณครูทุกท่าน และน้องๆ นักเรียนทุกคน ผมรู้สึกยินดีและภาคภูมิใจ ที่มีโอกาสกลับมาช่วยเหลือโรงเรียน ที่เคยให้การศึกษาแก่ผมจนจบการศึกษาผมจึงมีวันนี้ได้ หลังจากผมจบ ม.3แล้ว เตี่ยให้ผมไปเรียนช่างซ่อมเครื่องไฟฟ้า เนื่องจากผมเรียนไม่เก่ง ด้วยความสำนึกว่าผมเรียนไม่เก่ง ผมจึงตั้งใจในการเป็นช่าง จนมีชื่อเสียงสามารถเปิดกิจการทางการค้าอย่างรวดเร็ว ผมทำงานด้วยความชื่อสัตย์สุจริต ทำให้กิจการของผมมั่นคง ประกอบกับผมมีความตกัญญูต่อพ่อแม่ ทำให้ผมเจริญรุ่งเรื่องขึ้นตามลำดับ และได้รับเลือกตั้งให้เป็นนายกเทศมนตรี ขณะนี้ผมมีความพร้อมที่จะพัฒนาท้องถิ่นให้เจริญก้าวหน้า ขอขอบพระคุณคุณครูทุกท่านที่ได้ช่วยเหลือผมมา และที่จะลืมไม่ได้คือเพื่อนของผม ครูเบญจวรรณ ครูผู้เสียสละ ขอบคุณครับ (เสียงตบมืออย่างต่อเนื่อง) |
ปิดฉาก

ที่มาของภาพ : http://www.manager.co.th/campus/viewnews.aspx?NewsID=9550000113082



หลักการวิจารณ์การแสดง ควรพิจารณาองค์ประกอบดังนี้
1. ความถูกต้องชัดเจนของเนื้อหาสาระ ตามแนวคิด เรื่องราว และวัตถุประสงค์ของการแสดง
2. แนวคิดหรือคุณค่าที่มีประโยชน์
3. ความงาม ความเหมาะสมขององค์ประกอบ รูปแบบ สัดส่วน วิธีการ
4. ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
5. การเลือกใช้วัสดุอุปกรณ์อย่างคุ้มค่า ชาญฉลาด และเหมาะสม
6. ผลงานมีความเป็นเอกภาพ
7. คุณภาพของผู้แสดงเรื่องการใช้เสียง การแสดงท่าทางเคลื่อนไหว
กิจกรรมสร้างสรรค์การแสดง
กิจกรรมที่ 1 นักเรียนในห้องแบ่งเป็น 2 กลุ่ม นำเสนอการแสดงสร้างสรรค์ โดยใช้บทบาทสมมุติตามความสามารถ และผลัดกันเป็นผู้แสดงและผู้ชม เพื่อฝึกการแสดงและการวิจารณ์การแสดงอย่างสร้างสรรค์
กิจกรรมที่ 2 นักเรียนชม การแสดงนาฏศิลป์ หรือการแสดงละครจากวีดีทัศน์ แล้วฝึกการวิจารณ์การแสดงร่วมกัน และออกมาอภิปรายหน้าห้อง
*คุณครูแนะนำ และให้คะแนนจากการสังเกตพฤติกรรม
แบบบันทึกการสร้างสรรค์กิจกรรมการแสดง
1. การแสดงเรื่อง................................................................................................................................
2. มีเนื้อหาเรื่องราวเกี่ยวกับสิ่งใด.....................................................................................................
3. มีการสอดแทรกข้อคิดในเรื่องใดบ้าง...........................................................................................
4. เพราะเหตุใดจึงสร้างสรรค์ละครเรื่องนี้........................................................................................
5. ตัวละครในเรื่องมีใครบ้าง.............................................................................................................
6. ในกลุ่มของนักเรียนมีวิธีการแบ่งบทบาทหน้าที่อย่างไร...........................................................
ใครคือผู้อำนวยการแสดง..............................................................................................................
ใครคือผู้กำกับการแสดง................................................................................................................
ใครคือผู้เขียนบท...........................................................................................................................
ใครคือผู้กำกับเวที..........................................................................................................................
ผู้แสดงได้แก่..................................................................................................................................
ผู้ดูแลเครื่องแต่งกายและการแต่งหน้าได้แก่................................................................................
7. ประโยชน์ที่ได้รับจากการแสดง..................................................................................................
8. ปัญหาในการจัดการแสดง คือ.....................................................................................................
9. วิธีการแก้ปัญหา คือ.....................................................................................................................
10. นักเรียนรู้สึกอย่างไรที่ได้สร้างสรรค์การแสดง.......................................................................
แบบประเมินผลการสร้างสรรค์กิจกรรมการแสดง
ให้ครูประเมินผลการสร้างสรรค์กิจกรรมการแสดง โดยใส่เครื่องหมาย * ลงในแบบประเมินผล
| รายการประเมิน |
ผลการประเมิน |
4 |
3 |
2 |
1 |
| ความคิดสร้างสรรค์ |
|
|
|
|
| กระบวนการทำงานเป็นกลุ่ม |
|
|
|
|
| ความพร้อมในการแสดง |
|
|
|
|
| การกล้าแสดงออก |
|
|
|
|
| ความสามารถในการแสดง |
|
|
|
|
| รวมคะแนน |
|
|
|
|
| เกณฑ์การให้คะแนน |
| ระดับคะแนน |
ระดับคุณภาพ |
19-20
16-18
12-16
1-11 |
4 ( ดีมาก )
3 (ดี)
2 (พอใช้)
1 (ควรปรับปรุง) |


|