อุดมคติ คือ จินตนาการที่ถือเป็นหลักแห่งความดี ความงาม และความจริง ที่มนุษย์ถือว่าเป็นเป้าหมายแห่งชีวิต อุดมคติ เป็นอิทธิพลผลักดันเราให้กระทำอย่างตั้งใจ มีเหตุผล มิใช่เป็นเป้าหมายที่เราพยายามบรรลุถึงเท่านั้น แต่เป็นพลังผลักดันนำชีวิตของเรา แม้บางคนอาจไม่รู้ตัว เหตุผลที่บางคนพบปัญหาวุ่นวายในชีวิต เพราะเขาไม่เคยตั้งอุดมคติที่รู้ตัว แต่ปล่อยชีวิตไปเรื่อยๆ ซึ่งบางครั้งเราต้องเลือก ตัดสินใจ และต้องเริ่มในวิถีเชิงบวก หากเรามีอุดมคติที่รู้ตัว เราจะคิด พูด และกระทำอย่างมีหลัก เช่น ความรัก สำหรับกิจกรรมต่างๆเราอาจตั้งคำถาม 5 ข้อ ดังต่อไปนี้
1. ในที่ทำงาน ผู้ร่วมงานที่น่ารัก เป็นอย่างไร
2. ในครอบครัว สมาชิกที่น่ารัก เป็นอย่างไร
3. ในหมู่บ้าน เพื่อนบ้านที่น่ารัก เป็นอย่างไร
4. ในสังคม บุคคลที่น่ารัก มีคุณค่า น่ายกย่อง เป็นอย่างไร
5. ในเขตวัด สัตบุรุษที่น่ารัก เป็นอย่างไร
การใช้อุดมคติในเชิงปฏิบัตินั้นไม่ง่าย ทั้งยังต้องแก้ไขความขัดแย้งระหว่างหลายอุดมคติที่ขัดกัน บ่อยครั้งหลักความเชื่อ หรือลัทธิศาสนาจึงกลายเป็นทางออก เพื่อหลีกเลี่ยงผลลัพธ์นี้ เราสามารถใช้คุณงามความดีซึ่งเป็นอุดมคติที่เราสามารถทำให้เป็นนิสัยได้
