แบบฝึกที่ 2 การปฐมพยาบาลเบื้องต้น

การช่วยหายใจหรือการฝายปอด

การผายปอดเดิมเป็นวิธีการกดไปที่ทรวงอกของผู้ป่วยแต่พิสูจน์แล้วว่าไม่ได้ผลนัก ในปัจจุบันนี้ใช้วิธีเป่าลมอัดเข้าปอดโดยผ่านทางปากหรือจมูกของผู้ป่วย ซึ่งเป็นวิธีผายปอดที่ได้ผลดีมาก

การผายปอดโดยการเป่าลมอัดที่ปาก มีวิธีการเป็นลำดับดังนี้

1. ทำให้หายใจโล่งก่อน โดยการควักเอาเศษสิ่งของในคอและปากของผู้ป่วยออก

2. เชยคางขึ้นแล้วกดศีรษะของผู้ป่วยลงให้คอแหงนเต็มที่

3. มือหนึ่งจับปากให้อ้าออก อีกมือหนึ่งบีบจมูก

4. ผู้ฝายปอดสูดลมหายใจเข้าเต็มที่ อ้าปากให้กว้างเพื่อคอบปากผู้ป่วยให้สนิท แล้วเป่าลมอัดเข้าทางปากผู้ป่วยให้เต็มที่

5. ถ้าลมเข้าปากผู้ป่วย จะเห็นทรวงอกขยายออก

6. การเป่าลมใช้อัตรา 12-15 ครั้งต่อนาที

การนวดหัวใจ เป็นการช่วยหัวใจสูบฉีดโลหิตไปเลี้ยงร่างกาย มีวิธีการดังนี้

1. ผู้ป่วยจะนอนหงายบนพื้นแข็งเสมอ ซึ่งใช้สำหรับช่วยผายปอดด้วย

2. ทุบลงบนอกแรงๆ 1 ครั้ง จากระดับกำปั้นสูงกว่าหน้าอกผู้ป่วยประมาณ 1 ศอก

3. วางสันมือข้างหนึ่งลงตรงกลางหน้าอกเหนือลิ้นปี่ 5 ซ.ม. ( 3 นิ้ว ) อย่าใช้มือและฝ่ามือถูกอกผู้ป่วยแล้ววางมืออีกข้างหนึ่งทับลงไปบนมือแรก

4. โน้มตัวให้แขนตั้งฉากกับหน้าอกผู้ป่วย แล้วกดกระแทกลงไปให้อกยุบลง ไปประมาณ 5 ซ.ม. สันมือจะแนบสนิทกับทรวงอกตลอดเวลาที่กดและคลายเป็นจังหวะนิ่มนวล ไม่กระแทกกระทั้นหรือโยกคลึง ถ้านวดหัวใจได้ผลจะคลำชีพจรที่ลำคอได้ตามจังหวะการนวด ถ้าคลำไม่แสดงว่าแรงกดกระแทกยังไม่พอต้องเพิ่มแรงอีกหรือกดไม่ถูกวิธีให้ปรับเปลี่ยนตำแหน่งกดให้ถูกต้อง

5. กดประมาณ 60 ครั้งต่อนาที

เมื่อพบว่าผู้ป่วยหมดสติและหยุดหายใจ จะต้องรีบช่วยเหลือดังนี้

1. การปฏิบัติโดยคนเดียว

1.1 จัดท่าให้ผู้ป่วยนอนหงายบนพื้นที่แข็ง และให้แหงนคอให้ศีรษะไปข้างหลัง แนวคางจะตั้งฉากกับพื้น

1.2 ผายปอดอย่างแรง โดยการเป่าอัดลมเข้าไปอย่างเร็วและแรงทำติดต่อกัน 4 ครั้ง

1.3 คลำชีพจร ดูการหายใจ

ก. ถ้าแรงและดีก็จะจัดท่าให้นอนคะแครง

ข. ถ้าเบาและช้าหรือไม่ดีก็ให้ผายปอด นวดหัวใจต่อไป

1.4 การผายปอดนวดหัวใจ โดยคนเดียว

1) เป่าลมอัดลมผายปอด 2 ครั้งต่อกัน

2) นวดหัวใจติดต่อกัน 15 ครั้งโดยนับจังหวะทิ้งช่วงหนึ่งจังหวะคือนับ หนึ่ง และสอง

และสาม......และสิบ สิบเอ็ด สิบสอง .... สิบห้า

3) เป่าลมอัดผายปอด 2 ครั้งติดต่อกัน และนวดหัวใจ 15 ครั้ง สลับกันไปเป็น 1 ชุด รอบ

การนวดหัวใจคือ 4 ชุด

4) เป่าลมส่งท้ายอีก 2 ครั้ง แล้วตรวจดูชีพจรและการหายใจ ถ้าดีขึ้น หายใจเอง หัวใจเต้นได้ก็นอนตะแคง ถ้าไม่ดีขึ้น ก็ให้ผายปอด-นวดหัวใจ รอบใหม่ ถ้าคนมา ช่วยอีกแรงก็ให้ปฏิบัติการนวดหัวใจแบบ 2 คน

2. การปฏิบัติด้วยคน 2 คน

2.1 ผู้ที่กดนวดหัวใจจะกด 1 จังหวะเว้นจังหวะ โดยไม่มีการหยุดรอ

2.2 ผู้ที่ผายปอดจะเป่าอักลมเข้าปอดในจังหวะที่ 5 เสมอ

2.3 เมื่อจะสลับหน้าที่กัน คนนวดหัวใจจะเป็นผู้ให้สัญญาณ ตั้งแต่นับหนึ่งใหม่ เมื่อถึงจังหวะที่ 5 คนผายปอดจะอัดลมผายปอดแล้วมาทำหน้าที่นวดหัวใจทันทีโดยนับหนึ่งใหม่ เมื่อครบจังหวะที่ห้าผู้เปลี่ยนมาผายปอดก็เป่าอัดลมเข้าผายปอดต่อไป