ภูมิรัฐศาสตร์ หรือ คำว่า Geopolitics ในภาษาอังกฤษ ซึ่งเป็นศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ภูมิศาสตร์ในมิติของการเมือง โดย ภูมิรัฐศาสตร์ นั้นเป็นศาสตร์ที่นักการทหารและนักยุทธศาสตร์มีความจำเป็นต้องศึกษา เพราะจากอดีตที่ผ่านตั้งแต่มนุษยชาติได้เริ่มมีอารยะธรรมและก่อสงครามสู้รบกัน ภูมิรัฐศาสตร์ ได้ถูกผนวกไว้ในแนวความคิดของการสู้รบด้วยเสมอ เพียงแต่การรวบรวมขึ้นเป็นศาสตร์เฉพาะนั้น เพิ่งเกิดมาในยุคที่เรียกว่า ยุทธศาสตร์สมัยใหม่ (Modern Strategy) 

         แนวทางนโยบายต่างประเทศที่พยายามอธิบายและพยากรณ์พฤติกรรมทางการเมืองและขีดความสามารถทางด้านการทหารในแง่ของสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ด้วยเหตุนี้ภูมิรัฐศาสตร์จึงเป็นนิยัตินิยมทางประวัติศาสตร์ที่อิงอาศัยภูมิศาสตร์ในระดับต่างๆ ฟรีดริค รัตเซล(1724-1804) ได้เปรียบเทียบรัฐกับอินทรีย์ที่มีชีวิตซึ่งจะต้องขยายพื้นที่ออกไปมิฉะนั้นก็จะต้องตาย สานุศิษย์ของรัตเซล ชื่อ รูดอล์ฟ เจลเลน(1864-1922) ก็ได้ดำเนินรอยตามกระบวนการเปรียบเทียบรัฐกับอินทรีย์นี้โดยกล่าวว่ารัฐเป็นอะไรมากไปกว่าแนวความคิดทางกฎหมาย เจลเลนได้พัฒนากฎเกณฑ์ว่าด้วยรัฐโดยกล่าวว่าเป็น "อินทรีย์ทางภูมิศาสตร์ในเทศะ" และได้ตั้งชื่อกฎเกณฑ์เหล่านี้ว่า"ภูมิรัฐศาสตร์" ไว้ในหนังสือของเขาที่ชื่อ          รัฐในฐานะที่เป็นรูปแบบแห่งชีวิตอย่างหนึ่ง (1916) หลักการของภูมิรัฐศาสตร์นี้ถึงแม้จะสร้างทฤษฎีโดยอิงภูมิศาสตร์และมีการนำเสนอในแง่ของการวิเคราะห์เชิงวิทยาศาสตร์แต่ก็เต็มไปด้วยสิ่งโฆษณาชวนเชื่ออยู่มากมาย เกียรติภูมิของภูมิรัฐศาสตร์เสื่อมเสียไปมากเพราะนักภูมิรัฐศาสตร์อย่างเช่น คาร์ล เฮาโชเฟอร์(1869-1946)มักจะให้การสนับสนุนอุดมการณ์ทางการเมืองหรือนโยบายแห่งชาติอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นการเฉพาะ โดยพวกเขาจะพยายามอธิบายหรืออ้างเหตุผลให้การสนับสนุนในแง่ของการอ้างเหตุผลโดยอิงหลักภูมิศาสตร์ ศัพท์ว่า ภูมิรัฐศาสตร์ นี้ก็ยังอาจจะนำไปใช้เพื่ออธิบายภูมิศาสตร์การเมืองที่พิจารณาในแง่ของโครงสร้างของโลกและรัฐที่เป็นองค์ประกอบของโลก หรืออาจจะใช้หมายถึงการวางแผนนโยบายต่างประเทศในรูปแบบที่นำองค์

         ภูมิรัฐศาสตร์ในสมัยปัจจุบัน Immanuel Kant (๑๗๒๔-๑๘๐๔) ได้ชื่อว่าเป็นให้กำเนิดภูมิรัฐศาสตร์ปัจจุบัน โดยให้คำจำกัดความภูมิศาสตร์ และภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งต่อมาได้มีชาวเยอรมันหลายคนได้ติดตามเป็นลูกศิษย์ในทฤษฎีของ Kant เช่น Friedrich List, Heinrich Von Treitschke, Alexander Von Humboldt, Karl Ritter และ Friedrich Ratzel อย่างไรก็ดีในจำนวนบุคคลดังกล่าวแล้ว Ratzel นับเป็นบุคคลที่ควรยกย่องให้เป็นผู้ริเริ่มรากฐานทางวิทยาการของภูมิศาสตร์การเมืองปัจจุบัน โดยได้แต่งและพิมพ์เรื่อง Politsche Geographic เป็นครั้งแรกใน ๑๘๙๗ และบรรยายหลักวิชาภูมิรัฐศาสตร์อย่างเป็นระเบียบ เป็นอาจารย์ภูมิศาสตร์ที่มีอิทธิพลคนหนึ่ง ในวิทยาการด้านนี้เป็นอาจารย์ของนักภูมิศาสตร์ชาวอเมริกันคนหนึ่ง คือ Ellen Churchill Semple

ขอบคุณเว็บไซต์ : http://www.oknation.net/blog/danyal/2011/11/29/entry-1