ภูมิศาสตร์ภูมิภาค
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประกอบด้วย 11 ประเทศ มีลักษณะภูมิอากาศแบบร้อนชื้น ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพ
เกษตรกรรมเป็นหลัก จึงทำให้ภูมิภาคนี้เป็นแหล่งอาหารสำคัญของโลกและเป็นแหลางวัตถุดิบสำคัญในการแปรรูปการเกษตร
และอุตสาหกรรม แต่ประชากรภาคการเกษตรซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ของภูมิภาคยังมีฐานะยากจนและขาดความรู้ ในด้านการ
อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติลดปริมาณลงอย่างรวดเร็ว
ลักษณะทั่วไปของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประกอบด้วยดินแดนต่างๆ 11 ประเทศ ซึ่งได้แก่ ประเทศไทย บรูไนดารุสซาลาม กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย พม่า ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ เวียดนามและติมอร์-เลสเต
สภาพแวดล้อมทางกายภาพของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ทำเลที่ตั้งและอาณาเขต
ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งอยู่ทางซีกโลกตะวันออกและทางตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย โดยทางด้านทิศเหนือติด แ
ประเทศจีน ทิศตะวันออกติดมหาสมุทรแปซิฟิก ทิศใต้ติดมหาสมุทรอินเดีย และทิศตะวันตกติดประเทศอินเดีย และบังกลาเทศ โดยตั้งอยู่ประมาณระหว่างละติจูดที่ 10 องศาใต้ถึงละติจูดที่ 28 องศาเหนือ และระหว่างลองจิจูดที่ 92 องศาตะวันออกถึง 141 องศาตะวันออก ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีพื้นที่ แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่เป็น ภาคพื้นทวีปและส่วนที่เป็นหมู่เกาะ ส่วนที่เป็นภาคพื้นทวีปเป็นพื้นแผ่นดินใหญ่อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย ประกอบด้วยประเทศไทย สหภาพ พม่า ลาว เวียดนาม กัมพูชา บางส่วนของประเทศมาเลเซีย ส่วนที่เป็นหมู่เกาะ ได้แก่ ประเทศฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย บรูไน สิงคโปร์ บางส่วนของประเทศมาเลเซีย และประเทศติมอร์-เลสเต
ลักษณะภูมิประเทศ
ลักษณะภูมิประเทศของภอ ูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จำแนกได้ดังนี้
- บริเวณทิวเขาและที่ลาดเชิงเขา ทิวเขาในภูมิภาคนี้มีลักษณะการวางตัว 3 รูป แบบใหญ่ คือ วางตัวในแนวทิศเหนือ – ใต้ เช่น ทิวเขาด้านตะวันตกและตอนกลางของภูมิภาค คือสหภาพพม่า และทิศตะวันตก กับภาคเหนือของประเทศไทยและลาว ส่วนด้านตะวันออกของภูมิภาคจะมีการวางตัวในแนวตะวันออก-ตะวันตก
- บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำ เป็นพื้นที่ราบหรือค่อนข้างราบที่เกิดจากการทับถมของตะกอนจากแม่น้ำ พบอยู่สองฝั่งของแม่น้ำ หากแม่น้ำมีขนาดเล็กจะพบพื้นที่ราบมีขนาดเล็ก บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำเป็นแหล่งที่ตั้งของชุมชนและเป็นแหล่งการเกษตรที่สำคัญของภูมิภาค
- บริเวณที่ราบชายฝั่งทะเล บริเวณนี้ประกอบด้วยพื้นที่สามลักษณะ ลักษณะแรก คือ บริเวณที่เป็นหาดทรายที่เกิดจากการทับถม
ของทรายจากการกระทำของคลื่นในทะเล พื้นที่ลักษณะที่สอง คือ บริเวณพื้นที่ที่เป็นดินเลน มักจะพบป่าไม้ธรรมชาติ เช่น ป่าโกงกาง ป่าจาก เป็นต้น ซึ่งมีความสำคัญต่อระบบนิเวศเป็นอย่างยิ่ง บริเวณที่ราบชายฝั่งทะเลพบได้ทั่วไปในประเทศ
ที่มีอาณาเขตติดทะเล พื้นที่ลักษณะที่สาม คือ พื้นที่ที่อยู่ห่างจากชายฝั่งทะเลที่เป็นหาดทรายหรือหาดเลนเข้าไปในแผ่นดิน เป็นพื้นที่ค่อนข้างราบลอนลาดที่เกิดจากการทับถมของทรายหรือเกิดจากการผุพังของหิน จนกลายเป็นที่ลอนดอน
- บริเวณหมู่เกาะ ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประกอบด้วยเกาะขนาดใหญ่และขนาดเล็กมากมาย ประเทศที่มีหมู่เกาะจำนวน
มาก ได้แก่ ประเทศอินโดนีเซีย มีเกาะมากกว่า 13,000 เกาะ ประเทศฟิลิปปินส์มีเกาะประมาณ 7,000 เกาะ
ลักษณะภูมิอากาศและพืชพรรณธรรมชาติ
- ลักษณะภูมิอากาศ ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีลักษณะภูมิอากาศแบบร้อนชื้นหรือเขตร้อน ซึ่งแบ่งออกได้เป็นสองลักษณะ
คือ
มีสภาพภูมิอากาศชุ่มชื้นในฤดูฝนและแห้งแล้งในฤดูแล้งอย่างชัดเจน และอีกลักษณะหนึ่ง คือ มีฝนตกชุ่มชื้นเกือบตลอดทั้งปี เนื่องจากภูมิภาคนี้ตั้งอยู่ในบริเวณเส้นศูนย์สูตร ดังนั้นจึงมีอุณหภูมิเฉลี่ยรายวันหรือรายเดือนสูงสม่ำเสมอเกือบตลอดทั้งปี สำหรับประเทศที่เป็นหมู่เกาะจำนวนมาก ได้แก่ ประเทศอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์นั้น จะได้รับอิทธิพลจากลมทะเล
และพายุแบบต่างๆเกือบตลอดทั้งปี จึงทำให้มีฝนตกชุก ยกเว้นบางบริเวณที่อาจจะมีอากาศแห้งแล้งได้บ้างเป็นระยะเวลาสั้น เช่น ทางตะวันออกของเกาะชวา ประเทศอินโดนีเซีย สำหรับประเทศฟิลิปปินส์พายุไต้ฝุ่นซึ่งมีทั้งความเร็วลมสูงและปริมาณน้ำ
ฝนมาก พัดผ่านประเทศเป็นจำนวนมากกว่า 10 ลูก ดังนั้นจึงได้รับผลกระทบที่รุนแรงจนเกิดภัยธรรมชาติเป็นประจำทุกปี
- ลักษณะพืชพรรณธรรมชาติ เนื่องจากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งอยู่ในเขตภูมิอากาศแบบร้อนชื้น อุดมสมบูรณ์ไปด้วย
ป่าไม้และทุ่งหญ้านานาชนิด แต่ในปัจจุบันพื้นที่ป่าไม้ได้ลดลงอย่างรวดเร็ว เช่น ประเทศไทย เป็นต้น
ป่าไม้ที่พบในภูมิภาคนี้ มีดังนี้
- ป่าดิบ บริเวณที่พบป่าดิบมาก ได้แก่ บริเวณใกล้เขตศูนย์สูตร เช่น ภาคใต้ของประเทศไทย มาเลเซีย หมู่เกาะอินโดนีเซีย
และภาคใต้ของฟิลิปปินส์ป่าไม้ผลัดใบหรือป่าเบญจพรรณ ป่าไม้ผลัดใบเป็นป่าที่พบมากในเขต
ที่มีอากาศ
สลับระหว่างความ
ชุ่มชื้นและความ
แห้งแล้ง
ชัดเจน พบทางตอนบนของภูมิภาค ในเขตประเทศพม่า ไทย ลาว
- ป่าสน ป่าสนสองใบและสนสามใบจะพบบริเวณทิวเขาสูง ป่าสนเป็นแหล่งไม้ฟืนที่สำคัญของชาวเขา
ป่าหาดทรายชายทะเล ในบริเวณหาดทรายธรรมชาติจะมีป่าโปร่ง เช่นเดียวกัน ป่าไม้ผลัดใบ แต่พบตามหาดทราย พบได้ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในบริเวณที่ติดต่อกับทะเลของทุกประเทศ
- ป่าปลูก เนื่องจากในปัจจุบันพื้นที่ป่าไม้ได้ลดลงอย่างรวดเร็ว และเพื่อต้องการรักษาสมดุลธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จึงได้มีการ
ปลูกป่าทดแทนพื้นที่สูญเสียไป
ประเทศ
| ประเทศ |
พื้นที่ (ตร.กม.) |
ประชากร (2554) |
ความหนาแน่น (/ตร.กม.) |
GDP (ราคาตลาด),
USD (2554) |
GDP (ราคาตลาด) ต่อหัว,
USD (2011) |
HDI |
เมืองหลวง |
| บรูไน |
5,765 |
425,890 |
74 |
15,533,000,000 |
$36,584 |
0.838 |
บันดาร์เสรีเบกาวัน |
| พม่า |
676,578 |
62,417,000 |
92 |
51,925,000,000 |
$832 |
0.483 |
เนปยีดอ |
| กัมพูชา |
181,035 |
15,103,000 |
84 |
12,861,000,000 |
$852 |
0.523 |
พนมเปญ |
| ติมอร์ตะวันออก |
14,874 |
1,093,000 |
74 |
4,315,000,000 |
$3,949 |
0.495 |
ดิลี |
| อินโดนีเซีย |
1,904,569 |
241,030,522 |
127 |
845,680,000,000 |
$3,509 |
0.617 |
จาการ์ตา |
| ลาว |
236,800 |
6,556,000 |
28 |
7,891,000,000 |
$1,204 |
0.524 |
เวียงจันทน์ |
| มาเลเซีย |
329,847 |
28,731,000 |
87 |
278,680,000,000 |
$10,466 |
0.761 |
กัวลาลัมเปอร์ |
| ฟิลิปปินส์ |
300,000 |
95,856,000 |
320 |
213,129,000,000 |
$2,223 |
0.644 |
มะนิลา |
| สิงคโปร์ |
724 |
5,274,700 |
7,285 |
259,849,000,000 |
$49,271 |
0.866 |
สิงคโปร์ |
| ไทย |
513,120 |
64,076,000 |
125 |
424,985,000,000 |
$6,573 |
0.682 |
กรุงเทพมหานคร |
| เวียดนาม |
331,210 |
89,316,000 |
270 |
122,722,000,000 |
$1,374 |
0.593 |
ฮานอย |
ที่มา - http://www.baanjomyut.com/library_2/southeast_asia/ |
