|
ดนตรีมีผลต่อเนื้อหาของละคร
อารมณ์ของเพลง
อารมณ์และความรู้สึกในบทเพลงนั้น เป็นสิ่งที่รับรู้ได้ด้วยการฟังซึ่งผู้ฟังจะสามารถรับรู้ได้โดยตรงจากการฟัง เพลงดนตรีแต่ละเพลงจะมีอารมณ์ที่แตกต่างกันออกไป การแสดงอารมณ์ การให้ความรู้สึกต่างๆจะแสดงออกด้วยลีลา อารมณ์ของบทเพลง เช่น อารมณ์เศร้าโศก เสียใจ ดีใจ สนุกสนาน คึกคัก ฮึกเหิม เป็นต้น
ดังนั้นบทเพลงแต่ละบทเพลงจึงให้อารมณ์และความรู้สึกที่แตกต่างกันออกไปและทำให้ ศิลปะการละคร ซึ่งเป็นศิลปะแขนงหนึ่งที่ต้องอาศัยดนตรีเป็นตัวเชื่อมโยงอารมณ์ของผู้แสดง ไปยังผู้ชมให้เกิดความซาบซึ้งและความเข้าใจให้มากยิ่งขึ้น การละครก็ต้องอาศัยดนตรีเพื่อเป็นสื่อที่จะชักนำให้อารมณ์ของผู้แสดง ให้แสดงได้ถึงบทบาท ดังที่ผู้ประพันธ์ได้ประพันธ์ไว้
ตัวอย่างของอารมณ์ในบทเพลงไทยเดิม
อารมณ์ |
บทเพลงไทยเดิม |
| 1. เสียใจ โศกเศร้า |
เพลงโอด , เพลงทยอย โอด (เดินไปร้องไห้ไป) , เพลงช้าโหย ,เพลงโอ้ปี่ (รำพึง รำพัน) |
| 2. ดีใจ , ดีใจมาก |
เพลงกราวรำ เพลงโอดเอม |
| 3. ตกใจ |
เพลงรัวลูกไม้หล่น |
| 4. คึกคัก ฮึกเหิม |
เพลงกราวนอก เพลงกราวใน เพลง กราวกลาง |

บทร้อง
บทขับร้อง เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สามารถสื่อความหมายให้ผู้ชม ผู้ฟังได้รับทราบว่า บทละคร ณ ขณะนั้นที่ดำเนินเรื่องมาเป็นอย่างไรแล้ว นับว่าบทขับร้องเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สามารถสื่อความหมายได้อย่างชัดเจนระหว่างผู้แสดงและผู้ชม ทำให้ผู้ชมได้รับทราบอารมณ์ของตัวละครได้อย่างชัดเจนมากยิ่งขึ้น โดยไม่ต้องจินตนาการเอาเองตามความรู้สึกและยิ่งถ้าผู้ชมท่านใดมีความสามารถทางภาษาและวรรณกรรม จะสามารถแปลความ ก็จะสามารถตีความหมายจากการชมการฟังบทขับร้องได้ทันที ตัวอย่างบทขับร้องที่แสดงถึงอารมณ์โกรธ เป็นบทขับร้องในการแสดงโขน ชุด ศึกพรหมาศ ตอนหนุมานหักคอพระยาช้างเอราวัณแปลง 
เพลงลิงโลด
| บัดนั้น |
หนุมานไม่ต้องศรศรี |
| เผ่นทะยานดาลโกรธดังอัคคี |
ชี้หน้าว่าเหวยสหัสนัย |
| เหตุใดไปเข้าข้างพวกยักษ์ |
มาแผลงผลาญพระลักษมณ์ตักษัย |
| กูจะล้างชีวันให้บรรลัย |
ให้สาใจอินทราใจอาธรรม์ |
| ว่าพลางเผ่นโผนโจนทะยาน |
ขึ้นตีควาญท้ายคชาอาสัญ |
| ง้างหักคอพระยาเอราวัณ |
ชิงคันศรศักดิ์มัฆวาน |
จะเห็นได้จากบทขับร้องเพลงลิงโลดดังกล่าว สามารถสื่ออารมณ์ความ โกรธออกมาได้อย่างชัดเจนใน บทบาทของหนุมาน ที่โกรธพระอินทร์ (อินทรชิตแปลง) ที่แผลงศรต้องพระลักษมณ์จนสลบไปพร้อมด้วยหมู่สวาวานร ณ ที่สนามรบ ซึ่งบทขับร้องแต่ละเพลงจะสามารถสื่ออารมณ์ ของเพลงออกมาได้ดีหรือไม่ ขึ้นอยู่กับการตีความหมายใน บทเพลงของผู้ประพันธ์ด้วย ซึ่งผู้ประพันธ์บทจะต้องศึกษาในรายละเอียดของบทเพลงว่ามีอารมณ์เช่นไร ควรจะแต่งบทร้องแบบใด จึงจะมีความหมายเข้ากับบทเพลงนั้นๆ
ศึกพรหมาศ หักคอช้างเอราวัณ |

|