ทัศนศิลป์ไทยหมายถึงอะไร
                ทัศนศิลป์ไทยหมายถึง ศิลปะที่มองเห็นความงามได้จากรูปลักษณ์ รับรู้ได้จากประสาทสัมผัสทางตา  สัมผัสจับต้องได้  และกินระวางพื้นที่ในอากาศ  ได้แก่ จิตรกรรมไทย ประติมากรรมไทย  และสถาปัตยกรรมไทย  ที่มีรูปแบบเป็นเอกลักษณ์ประจำชาติของไทย

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                      ลักษณะของงานเป็นสิ่งที่สร้างสรรค์ขึ้นจากอุดมคติ (IDEALISTIC) มาสู่ความจริงตามธรรมชาติ ซึ่งมีรากฐานแนวคิดเชื่อมโยงมาจากคตินิยม ความเชื่อทางพระพุทธศาสนา เนื้อหาในวรรณคดีไทย และวิถีชีวิตความเป็นอยู่แบบ วัฒนธรรมไทย   เช่น การวาดภาพหญิงงามในงานจิตรกรรมไทย ถูกเนรมิตรูปขึ้นจากอุดมคติซึ่งพรรณนาไว้ในวรรณคดีไทยว่าจะต้องมีลักษณะ “คิ้วโก่งดังคันศร ตางามดังกวาง ปากงามดังกระจับ หน้างามดังดวงจันทร์ แขนอ่อนดังงวงช้าง” การสร้างพระพุทธรูปในงานปฏิมากรรมตามอุดมคติของไทยนั้นจะต้องมีพระพักตร์เปี่ยมไปด้วยเมตตา แฝงไว้ซึ่งอาการอันสงบนิ่งเป็นสมาธิ พระวรกายอ่อนช้อยปราศจากกล้ามเนื้ออย่างมนุษย์และให้ความรู้สึกเบาลอย เพื่อแสดงให้เห็นถึงความหลุดพ้นอยู่เหนือโลกีย์ ประติมากรรมรูปยักษ์แบกรอบฐานเจดีย์ในพระบรมมหาราชวัง และวัดพระศรีรัตนศาสดารามสร้างขึ้นจากอุดมคติความเชื่อตามลัทธิศาสนาพราหมณ์ฮินดูของอินเดีย ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แสดงถึงการแบกเขาพระสุเมรุ และการสร้างหลังคาหลายชั้นในงานสถาปัตยกรรมไทย คนไทยมีความเชื่อตามคติอย่างอินเดียว่าการอยู่ใต้หลังคาที่ซ้อนกันเป็นชั้นๆ เปรียบเหมือนอยู่ใต้ร่มฉัตรซึ่งถือกันว่าเป็นสิริมงคล เป็นต้น

ภาพจิตรกรรมไทยที่แสดงความงามของผู้หญิงตามอุดมคติซึ่งพรรณนาไว้ในวรรณคดีไทย

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

พระพุทธรูปปางลีลา ศิลปะสุโขทัย ที่เนรมิตสร้างสรรค์ความงามขึ้นตามอุดมคติด้วยฝีมือของช่างชั้นสูง

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง ศิลปะรัตนโกสินทร์
มีหลังคาซ้อนกันหลายชั้นสร้างสรรค์ได้อย่างงดงามตามอุดมคติ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

           งานทัศนศิลป์ไทยกับการเขียนภาพตามแบบแผน
                ในการสร้างผลงานทัศนศิลป์ไทยทั้งในด้านจิตรกรรม ประติมากรรมและสถาปัตยกรรม หากพิจารณาแล้วจะเห็นได้ว่ามีที่มาจากการเขียนภาพตามแบบแผนของไทย 4 หมวดสำคัญ ได้แก่ กระหนก นารี กระบี่ และ
คชะ
                1. กระหนก คือ  ภาพลวดลายที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากธรรมชาติของต้นไม้ ดอกไม้ ใบไม้ เปลวไฟ ฯลฯ แล้วนำมาออกแบบสร้างสรรค์เป็นศิลปะลวดลายไทย เช่น กระหนกเปลว ประจำยามก้ามปู และกระจังตาอ้อย เป็นต้น
                2.  นารี คือภาพเขียนหน้าและร่างกายทั้งตัวของเทวดา นางฟ้า พระ นาง กุมาร และคนในอิริยาบถต่างๆ ภาพจะไม่แสดงอารมณ์ในส่วนของใบหน้า แต่จะแสดงออกด้วยท่าทาง 

ตัวอย่างภาพหมวดนารีตั้งแต่เทวดาลงมาถึงภาพคน

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                  3.  กระบี่ คือภาพเขียนอมนุษย์ต่างๆ เช่น ภาพยักษ์และภาพลิง ภาพหมวดกระบี่นี้จะมีปรากฏอยู่ในงานจิตรกรรมฝาผนัง เรื่องรามเกียรติ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ยักษ์มักจะเป็นตัวผู้ร้าย เช่น ทศกัณฐ์ ส่วนลิงมักจะเป็นทหารของพระราม เช่น หนุมานและสุครีพ เป็นต้น

ภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ ตอนหนุมานทอดตนเป็นสะพานให้กองทัพพระรามข้ามมหาสมุทรกลับกรุงศรีอยุธยา
จิตรกรรมฝาผนังพระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม สีที่ใช้เป็นสัญลักษณ์ของผิวกายหนุมานคือสีขาว

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

             4.  คชะ คือภาพสัตว์ต่างๆ ที่เขียนสร้างสรรค์ขึ้นโดยได้รับแรงบันดาลใจจากธรรมชาติ และจินตนาการขึ้นมาใหม่จากเนื้อหาเรื่องราว ภาพสัตว์ในหมวดคชะแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ ได้แก่ ภาพสัตว์สามัญ และภาพสัตว์หิมพานต์
                                4.1  ภาพสัตว์สามัญ ได้แก่ ภาพสัตว์ทั่วไปในธรรมชาติที่นำมาเขียนแสดงความงามของรูปร่าง สัดส่วน ด้วยเส้นให้ดูอ่อนช้อย เช่น ภาพช้าง ม้า วัว ควาย กวาง กระต่าย กระรอก และนก เป็นต้น

ภาพวาดรูปสัตว์สามัญในงานศิลปะไทย

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                        4.2  ภาพสัตว์หิมพานต์ ได้แก่  ภาพสัตว์ที่เขียนขึ้นจากจินตนาการ โดยได้ข้อมูลและแรงบันดาลใจมาจากเนื้อหาเรื่องราวในคัมภีร์ ชาดก ตำนาน และวรรณคดีไทย เช่น พญานาค พญาราชสีห์ คชสีห์ กินรี กิเลน และม้านิลมังกร เป็นต้น

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ภาพพญาราชสีห์

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

            กระหนก นารี กระบี่ และคชะกับการสร้างงานทัศนศิลป์ไทย
                มีปรากฏอยู่ในงานจิตรกรรมไทย ประติมากรรมไทย และสถาปัตยกรรมไทยทั้ง 3 ด้านคือ
                1.  จิตรกรรมไทย การเขียนภาพตามแบบแผนของไทย 4 หมวด ซึ่งได้แก่ กระหนก นารี กระบี่ และ คชะได้ถูกช่างไทยชั้นครูนำมาออกแบบหลอมรวมจัดเป็นองค์ประกอบภาพในผลงานมีอยู่ 3 ลักษณะ ได้แก่
                                1.1  จิตรกรรมลวดลาย เช่นนำมาออกแบบใช้เขียนเป็นลายไทยต่างๆ ด้วยวิธีการเขียนแบบลายเส้นหรือลงสี และแบบลายรดน้ำ เพื่อใช้ในการประดับตกแต่งเพดาน ต้นเสา ฝาผนังโบสถ์ วิหาร บานประตู บานหน้าต่าง ตู้ และฉากบังตา เป็นต้น

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

           1.2  จิตรกรรมประกอบหนังสือ เช่น นำมาออกแบบเป็นภาพประกอบหนังสือเกี่ยวกับศาสนาพุทธ ตำรา คัมภีร์ ในสมุดข่อยของคนไทยสมัยก่อน เป็นต้น

ภาพจิตรกรรมประกอบในสมุดข่อย

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

           1.3  จิตรกรรมฝาผนัง เช่นนำมาออกแบบเขียนเป็นภาพประกอบเรื่องแบบพหุรงค์ เพื่อใช้เล่าเรื่องเกี่ยวกับพุทธศาสนา วรรณคดีไทยและ ประวัติศาสตร์    เป็นต้น

จิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ สังเกตได้ว่าการเขียนภาพคน ลิง ยักษ์และสัตว์ใช้วิธีร่างภาพ
ตามแบบการเขียนของหมวดนารี กระบี่ คชะ ส่วนรายละเอียดในเครื่องแต่งกาย
และพาหนะใช้หมวดกระหนกช่วยเสริมให้ดูงามวิจิตรขึ้น

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

            2.  ประติมากรรมไทย ในการปั้น แกะสลักเมื่อได้รูปร่าง รูปทรงของนารี กระบี่ และคชะแล้ว ก็ต้องนำลายไทยหมวดกระหนกมาเสริมแต่งให้ดูงามสมบูรณ์แบบ เช่นงานสลักไม้ ลงรักปิดทองตกแต่งโขนเรือครุฑเหินเห็จ เป็นต้น

โขนเรือครุฑเหินเห็จ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

           3. สถาปัตยกรรมไทย บทบาทของกระหนก นารี กระบี่ และคชะ เข้ามาเกี่ยวข้องในลักษณะของการนำจิตรกรรม ประติมากรรมมาช่วยตกแต่งทรงอาคารและบริเวณให้ดูสวยงามขึ้น เช่น การนำจิตรกรรมทางลวดลาย จิตรกรรมฝาผนังมาใช้ตกแต่งภายในอาคารที่เพดาน เสา ฝาผนัง และการนำประติมากรรมมาใช้ตกแต่งภายนอกของอาคารตามหน้าบัน หัวเสา ฐานโบสถ์ ราวบันได และบริเวณ เป็นต้น

ลายปูนปั้นที่นำมาใช้ตกแต่งหน้าบัน วัดเขาบันไดอิฐ จังหวัดเพชรบุรีให้ดูงามวิจิตร

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

การเขียนภาพลายไทยพื้นฐาน
                ลายไทยพื้นฐานที่เป็นแม่ลายใช้ออกแบบให้เกิดลายต่างๆ และนิยมนำมาใช้ฝึกหัดเขียนกันในศิลปะลายไทย ได้แก่ แม่ลายกระจัง ประจำยาม และกระหนก
           1.  แม่ลายกระจัง เป็นลายที่มีลักษณะเรียงต่อกันและมีฐานเป็นเส้นขอบ นิยมใช้ประดับตามกรอบหรือขอบต่างๆ เช่น ตามขอบชั้นของธรรมมาสน์ ขอบประตู หน้าต่างและขอบผนังอาคารโบสถ์ วิหาร เป็นต้น
            1.1  กระจังฟันปลา เป็นลายที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากลักษณะของฟันปลา ตัวลายอยู่ในโครงร่างรูปสามเหลี่ยมเรียงต่อเนื่องเป็นแนวแถว

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

               1.2  กระจังตาอ้อย เป็นลายที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากส่วนของตาต้นอ้อย และกลีบของดอกบัว ตัวลายอยู่ในโครงร่างรูปสามเหลี่ยม เมื่ออยู่เฉพาะตัวโดดเดี่ยว เรียกว่า ตาอ้อย ถ้าเขียนประกอบกันเป็นลายเรียงติดต่อกันเรียกว่า บัวคว่ำ และบัวหงาย

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

               1.3 กระจังใบเทศ เป็นลายที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากใบฝ้ายเทศ ตัวลายอยู่ในโครงร่างรูปสามเหลี่ยม ลักษณะภาพคล้ายกระจังตาอ้อย แต่ภายในมีการสอดไส้รายละเอียดของลายเพิ่มขึ้น

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

               1.4  กระจังปฏิญาณ เป็นลายที่มีรูปอยู่ในโครงร่างคล้ายทรงพุ่มสามเหลี่ยม ตอนบนมีทรงคล้ายกระจังใบเทศ และตอนล่างมีตัวกระหนกซ้ายและขวาหันหลังชนกัน ลายนี้เรียกอีกอย่างหนึ่งว่ากระจังหู

ภาพแสดงขั้นตอนการเขียนลายกระจังปฏิญาณ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                1.5  กระจังรวน เป็นลายที่มีลักษณะคล้ายกระจังปฏิญาณ แต่ต่างกันตรงปลายยอดสบัดเอียงไปทางซ้ายหรือทางขวา

ภาพแสดงขั้นตอนการเขียนลายกระจังรวน

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                    1.6  กระจังเจิม เป็นลายที่มีลักษณะเหมือนกระจังปฏิญาณ แต่มีขนาดเล็กใช้อยู่ระหว่างกระจังปฏิญาณ

                2.  แม่ลายประจำยาม เป็นลายที่มีลักษณะคล้ายกลีบดอกสี่กลีบอยู่ในโครงร่างสี่เหลี่ยมจัตุรัสล้อมรอบไส้วงกลม สันนิษฐานว่าได้แรงบันดาลใจมาจากดอกจัน นิยมใช้เป็นที่ออกลายหรือหยุดลาย เช่น ลายประจำยามก้ามปู ลายประจำยามหน้ากระดานลูกฟักก้ามปู และลายประจำยามก้านแย่ง เป็นต้น

ภาพแสดงขั้นตอนการเขียนลายประจำยาม

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

3.  แม่ลายกระหนก เป็นลายที่อยู่ในโครงร่างรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก ประกอบด้วยกาบและตัวลายกระหนกขมวดปลายแหลมอ่อนช้อยซ้อนกันเป็นช่ออยู่สามตัว จึงนิยมเรียกกันว่ากระหนกสามตัว ลายกระหนกนี้ได้รับแรงบันดาลใจมาจาก ใบไม้ เถาไม้เลื้อย เปลวไฟ มีชื่อเรียกลายต่างๆ เช่น กระหนกสามตัว กระหนกใบเทศ กระหนกหางโต และกระหนกเปลว เป็นต้น

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ทัศนศิลป์สากล

ความเป็นมาของทัศนศิลป์สากล
                     ทัศนศิลป์สากลมีพื้นฐานมาจากศิลปะตะวันตก โดยพัฒนามาจากศิลปะอียิปต์และกรีก ซึ่งเป็นศิลปวัฒนธรรมยุคโบราณของโลก ได้พัฒนามาสู่ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา (RANAISSANCE ART) โดยมีศูนย์กลางอยู่ในอิตาลี และวิวัฒนาการมาหลายยุคหลายสมัย จนมีอิทธิพลต่อการผสมผสานแนวความคิดและรูปแบบต่างๆ ในการสร้างสรรค์ผลงานอย่างอิสระกลายเป็นศิลปะสมัยใหม่ที่เป็นสากลขึ้นและมีความแตกต่างไปจากศิลปะประจำชาติแบบเดิม

THE CREATION OF ADAM

ผลงานของ  ไมเคิล  แอนเจโล
เพดานโบสถ์ซีสติน, กรุงโรม

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ศิลปะตะวันตก 

ทัศนศิลป์สากลหรือทัศนศิลป์สมัยใหม่หมายถึงอะไร

          ทัศนศิลป์สากลหรือทัศนศิลป์สมัยใหม่  หมายถึง  ผลงานศิลปะที่มองเห็นหรือรับรู้ได้ด้วยประสาทสัมผัสทางตา ได้แก่ จิตรกรรม ประติมากรรม และสถาปัตยกรรม ที่มีรูปแบบหรือลักษณะเป็นสากล ซึ่งเป็นผลงานการสร้างสรรค์ทางศิลปะอันเกิดจากการผสมผสานแนวคิด และรูปแบบต่างๆ ในการใช้วัสดุอุปกรณ์อย่างอิสระ โดยไม่ยึดติดกับรูปแบบเอกลักษณ์ศิลปะประจำชาติของชาติใดชาติหนึ่งเป็นแบบเฉพาะ สามารถสื่อความหมายสร้างความเข้าใจร่วมกันตามแนวคิด และ ความเชื่อ  ร่วมกันในสังคมได้

หางนกยูง
เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ
ผลงานของ  ศาสตราจารย์ประกิต (จิตร)   บัวบุศย์
เป็นภาพจิตรกรรมสากลที่สื่อความหมายในเรื่องความประทับใจในความงามของธรรมชาติ  จากต้นหางนกยูง แมกไม้ และสายน้ำ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ที่มา : หอสมุดรแห่งชาติ

รูปแบบของการถ่ายทอดงานทัศนศิลป์สากล

          ทัศนศิลป์สากลหรือทัศนศิลป์สมัยใหม่   แบ่งตามลักษณะของการถ่ายทอดได้ 3 รูปแบบ  คือ  รูปแบบเหมือนจริง  รูปแบบตัดทอน  และรูปแบบตามความรู้สึก

          1. รูปแบบเหมือนจริง (REALISM) หมายถึงผลงานการสร้างสรรค์โดยยึดหลักการนำเสนอเรื่องราวในธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมดังตาที่เห็น แล้วถ่ายทอดออกมาโดยไม่บิดเบือนรูปธรรมที่เห็น แต่สามารถประสานความรู้สึกนึกคิด และอารมณ์ลงไปในผลงานได้ เช่น การเขียนภาพคน ภาพสัตว์ ภาพหุ่นนิ่ง ภาพแสดงเหตุการณ์ในงานจิตรกรรม และการปั้น แกะสลักรูปบุคคลสำคัญในงานประติมากรรม เป็นต้น เราเรียกงานศิลปะลักษณะนี้ว่า “ศิลปะรูปธรรม” (FIGURATIVE ART)

หมู่บ้านชาวประมง เทคนิคสีน้ำ ผลงานของสุชาติ  วงษ์ทอง
เป็นภาพที่ถ่ายทอดรูปแบบเหมือนจริง แสดงให้เห็นถึงความงามของธรรมชาติที่กลมกลืนกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวประมง

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

แนวทางการถ่ายทอดรูปแบบเหมือนจริง

                    1.  กำหนดสิ่งที่จะสร้างสรรค์ เช่น เป็นงานรูปบุคคล สัตว์ ฯลฯ แล้วกำหนดกลวิธีการสร้างว่าจะเป็นวิธีของจิตรกรรมหรือประติมากรรม

                    2.  ผู้สร้างสรรค์ต้องมีความรู้ความเข้าใจของหลักพื้นฐานในการร่างภาพด้วยขนาด สัดส่วนของรูปร่างที่ถูกต้อง รวมทั้งความเหมือนหรือใกล้เคียงของสี แสง เงา พื้นผิว และลักษณะต่างๆ ของแบบได้ เช่นการเขียนภาพคนและการปั้นภาพคน โดยทั่วไปนิยมใช้สัดส่วน   ส่วนหรือ  8  ส่วน และ การเขียนภาพทิวทัศน์ ชื่อ “ไม่ใช่บ้านเรา” ของสุชาติ  วงษ์ทอง ต้องเข้าใจในความสัมพันธ์ของสัดส่วนสิ่งก่อสร้าง คน และส่วนประกอบอื่นๆ ตลอดจนการใช้สี แสงเงาได้งดงามเหมือนจริง เป็นต้น

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                    3.  แสดงความมีมิติให้รู้สึกคล้ายจริง เช่น การนำกลวิธีการสร้างมิติลวงตาใช้ในงานจิตรกรรมให้มีความรู้สึกว่าภาพมีระยะใกล้ กลาง ไกล และการสร้างมิติจริงที่สามารถสัมผัสได้จริงในงานประติมากรรม เป็นต้น

          2. รูปแบบตัดทอน (DISTORTION)  หมายถึง  การสร้างสรรค์ที่มีลักษณะบิดเบือนไปจากของจริง โดยให้ความสำคัญกับรูปแบบที่เหมือนจริงน้อยลง แต่ให้ความสำคัญกับรูปแบบจากความคิดของศิลปินมากขึ้น ด้วยวิธีการตัดทอนรายละเอียดออกให้เหลือเฉพาะส่วนสำคัญ และทำให้เกิดความงามแปลกใหม่ เช่น จิตรกรรมภาพ น้ำเงิน เขียว ของ เฟื้อ หริพิทักษ์ ผู้หญิงร้องไห้ ของ ปาโบล ปีกัสโซ และงานประติมากรรมรูป นอนเอกเขนก ของ เฮนรี่ มัวร์ เป็นต้น เราเรียกศิลปะรูปแบบการถ่ายทอดลักษณะนี้ว่า “ศิลปะกึ่งนามธรรม” (SEMI-ABSTRACT ART)

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                เป็นการเขียนภาพตัดทอนรูปทรงตามแนวทางของกลุ่ม คิวบิสม์ (CUBISM)  แม้ภาพจะไม่แสดงรายละเอียดอย่างรูปแบบเหมือนจริง  แต่การใช้กลวิธีการเน้นน้ำหนักสีมืด และสีสว่าง  จึงช่วยให้ภาพเกิดมิติลวงคล้ายมี 3 มิติ

ผู้หญิงร้องไห้ (WEEPING WOMEN,ค.ศ.1937)
ผลงานของ  ปาโบล  ปิกัสโซ

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

นอนเอกเขนก  เทคนิคแกะสลักหิน ผลงานของเฮนรี่  มัวร์ (HENRY MOORE)

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

          เป็นผลงานประติมากรรมที่แสดงร่องรอยเค้าโครงของความจริงอยู่ หลังจากตัดทอนรูปแบบเหมือนจริงตามที่ประติมากรออกแบบไว้

แนวทางการถ่ายทอดรูปแบบตัดทอน

                    1.  กำหนดเนื้อหาเรื่องราวหรือสิ่งที่จะถ่ายทอด และกลวิธีการสร้างว่าจะเป็นวิธีของจิตรกรรมหรือประติมากรรม

                    2.  ออกแบบตามความคิดจินตนาการ และเลือกใช้วิธีบิดเบือนจากของจริง โดยการตัดทอนรายละเอียดในส่วนที่ไม่ต้องการออกให้เหลือพอเป็นเค้าโครง สามารถออกแบบทำได้หลายวิธี เช่นทำเป็นรูปทรงเรขาคณิต และการนำรูปด้านต่างๆ มารวมกันลักษณะเชิงซ้อน เป็นต้น

ภาพชื่อแม่หนูน้อย ผลงานของปิกัสโซ เป็นการนำรูปด้านต่างๆ มารวมกันลักษณะเชิงซ้อน

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                    3.  เมื่อได้เค้าโครงรูปแบบที่ตัดทอนแล้วพิจารณาจัดภาพตามหลักการจัดองค์ประกอบศิลป์ เช่น ให้มี เอกภาพ  สมดุล จุดสนใจ ความกลมกลืน และความขัดแย้ง เป็นต้น

          3. รูปแบบตามความรู้สึก (ABSTRACTION)  หมายถึง  ผลงานการสร้างสรรค์ซึ่งเกิดมาจากแรงบันดาลใจของศิลปิน  แสดงโดยไม่คำนึงถึงรูปทรง  และไม่แสดงเรื่องราวที่เป็นรูปลักษณ์จริงตามธรรมชาติ  แต่มุ่งแสดงออกทางความงามที่กลั่นกรอง  เอาความรู้สึกออกมาเป็นภาพ  ในลักษณะการจัดส่วนประกอบทางทัศนธาตุศิลปะด้วยเส้น  สี  น้ำหนัก  ฯลฯ  เพื่อให้ผู้รับรู้เกิดอารมณ์ความรู้สึกต่างๆ แทนรูปเหมือนจริง  เช่น  จิตรกรรมภาพ สวิตเซอร์แลนด์ 1972 ของวิโรจน์ เจียมจิราวัฒน์ และประติมากรรมรูปมนุษย์กับความปรารถนา ของ เข็มรัตน์ กองสุข เป็นต้น เราเรียกศิลปะลักษณะนี้ว่า “ศิลปะนามธรรม” (ABSTRACT ART)

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

                เป็นภาพเขียนบันทึกความประทับใจในบรรยากาศของสถานที่ท่องเที่ยวทั้งในเวลากลางวัน กลางคืน ตลอดจนความสุขและความทุกข์ ขณะที่อยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ โดยใช้รอยฝีแปรงและน้ำหนักสีเป็นสิ่งแสดงออกแทนความรู้สึกนั้นๆ

มนุษย์กับความปรารถนา  ผลงานของ  เข็มรัตน์   กองสุข

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ

แนวทางการถ่ายทอดรูปแบบตามความรู้สึก

                    1.  กำหนดแนวทางการแสดงออกตามแรงบันดาลใจ ต้องการจะสะท้อนความรู้สึกในด้านใด เช่น ความรัก ความสุข ความสนุกสนาน ความเศร้า และความสับสน เป็นต้น

                    2.  แทนค่าความรู้สึกด้วย ทัศนธาตุ  ทางศิลปะ เช่น ใช้เส้นโค้งแทนค่าความนุ่มนวล อ่อนไหว เย้ายวน สีดำแทนค่าความหดหู่ และลักษณะผิวหยาบแทนค่าความเข้มแข็ง หนักแน่น แสดงความเป็นผู้ชาย เป็นต้น

                    3.  สร้างสรรค์ตามแรงบันดาลใจ กลวิธีการสร้างผลงานอาจเกิดจากการออกแบบก่อนแล้วทำตามนั้น หรือแสดงออกไปตามความรู้สึกที่ต้องการทันที แล้วเลือกตัดเอาเฉพาะส่วนที่ดีที่สุด เช่น ผลงานจิตรกรรมเทคนิคโรยสีของ แจคสัน  พอลลอก เป็นต้น

การหยั่งถึงความเข้าใจเต็มที่     เทคนิค  หยดโรยสี       ผลงานของ  แจคสัน  พอลลอก

ที่มา : หอสมุดแห่งชาติ